Door: Roel Berghuis - 9 augustus 2026 |
‘Het Groen Staal Project is voor ons allemaal. En daarom hebben we jouw steun nodig’. Met deze slogan probeert Tata Steel Nederland al maanden steun te verwerven voor een toekomst met Groen Staal en een groene staalfabriek in IJmuiden. De folder gaat verder: “Staal is cruciaal. Voor huizen, auto’s, bruggen en dijken, zonnepanelen, batterijen, blikverpakkingen, technologie en nog veel meer. Staal is onmisbaar voor een veilig, vrij en comfortabel leven. Ons eigen staal produceren is belangrijk voor de strategische zelfstandigheid van Nederland en Europa”.
Afgelopen week kondigde Tata Steel India een andere stap aan. Zij gaat onderzoek doen naar de haalbaarheid van de miljardeninvestering die nodig is voor een groene staalfabriek in IJmuiden. De uitstooteisen van de milieutoezichthouder zijn volgens eigenaar Tata India een steeds groter probleem voor het staalbedrijf. “Er is geen staalbedrijf in Europa die aan dezelfde eisen moet voldoen als wij”, zegt topbaas van Tata T.V. Narendran. “En dat is een discussie die wij hebben met de Nederlandse regering. We moeten wel concurreren met andere staalbedrijven in Europa”. De topbaas benadrukte dat ‘IJmuiden’ nog steeds één van de beste staalfabrieken van Europa is. Niet alleen qua prestaties, maar ook vanwege de ligging aan de kust. Daar zijn er niet zoveel van.
Op 29 september 2025 stonden de top van Tata Steel Nederland en India met de minister en staatssecretaris en de provincie Noord Holland gedeputeerde nog met elkaar op de foto, na ondertekening van de Joint Letter of Intent over de verduurzaming van het staalbedrijf in IJmuiden.
Eerder gebruikte Tata India-topman – Natarajan Chandrasekaran – soortgelijke woorden en gaf aan dat haalbare oplossingen op dit moment niet mogelijk zijn. Dat vertelde hij tijdens de onlangs gehouden aandeelhoudersvergadering. Chandrasekaran gaf aan dat de milieunormen in Nederland voor de Tata Steel-fabriek in IJmuiden veel strenger zijn dan de Europese standaarden. “Hierdoor is de bedrijfsomgeving in Nederland uitdagender”, vertelde hij aan de Nederlandse media.
Hij en andere topbazen zetten daarmee de Nederlandse overheid onder druk op een moment dat de maatwerkafspraken tussen de overheid en Tata Steel nog gaande zijn. En die uiterlijk 30 september 2026 tot een afronding moeten komen. De vraag is of dit een onderhandelingstechniek is? Zeker is dat zij doelen op dat de Europese milieuregels nogal uit elkaar liggen. Het lijkt er op dat deze heroriëntatie vooral wordt ingegeven door de problemen en regelgeving rond de Kooks- en Gasfabrieken. Maar het grote pijnpunt is misschien wel dat de eigenaar er geen vertrouwen in heeft, of het wel mogelijk is, onder de huidige regelgeving en het toezicht daarop een Groen-staalbedrijf te bouwen zoals zij zich dat hadden voorgenomen. Op zich zelf is het goed dat de overheid stevige regelgeving heeft voor het fabriceren van staal. En dat is niet alleen goed voor de gezondheid van werknemers en woonomgeving maar houdt het staalbedrijf ook scherp, maar het staalbedrijf moet wel het vertrouwen hebben dat bij een miljarden investering zij die wel kunnen terugverdienen. Dat is een legitieme vraag.
Rond de staalfabriek in IJmuiden zijn allerlei belangen en partijen die allemaal gaan voor hun eigen zaak. Wat ik zie is dat Tata IJmuiden, Tata India, de ministeries, gedeputeerde staten, gemeenten, omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied en de verschillende groepen in de IJmond elkaar in een deadlock houden en elkaar gijzelen. Iedereen houdt vast aan zijn eigen punt(en), niemand durft het compromis op te zoeken omdat ze bang zijn in het publieke domein neergesabeld te worden. Het is eigenlijk een lappendeken van verschillende belangen en de verschillende partijen lijken niet in staat te zijn om over hun eigen schaduw heen te kijken.
Een manier om daaruit te komen is denk ik iets wat lijkt op een Burgerberaad. Als daar een vorm van consensus uitkomt, dan kan iedereen die aanschuift zich daarachter “verschuilen” zonder zelf risico te lopen. Ik denk een beetje aan het Noordzeeakkoord van 2020 onder leiding van Jacques Wallage. Alle partijen verliezen dan iets van hun controle, maar dit voorkomt het continue uitspinnen van de tegenstellingen. Een oplossing komt dan mogelijkerwijs dichterbij.
Wat Tata India gaat onderzoeken lijkt alle kanten te kunnen opgaan. Het kan gaan om een Electric Arc Furnance only richting. En zonder Direct Reduced Iron fabriek. Een EAF kan ruwijzer en gerecycled metaal smelten. In dat geval gaat de hele voorkant van het staalbedrijf op de schop. Dat gaat duizenden banen kosten, ook bij de zogenaamde buitenfirma’s. De beide Kooks- en Gasfabrieken, de Pellet- en Sinterfabrieken en de beide Hoogovens vormen nu het hart van de voorkant van het staalbedrijf. Als die voorkant niet vervangen wordt door twee ovens te bouwen op gas/waterstof wordt het bedrijf een ‘sterfhuis constructie’ zo wordt al gefluisterd.
Eigenaar India gaat een aantal scenario’s onderzoeken. Hoeveel tijd zij daar voor nodig heeft is niet duidelijk. Het wachten is in september op de brief van minister van Klimaat en Groene Groei – mevrouw van Veldhoven-van der Meer – over de toekomst van de staalfabriek. De onrust wordt steeds groter. Het wordt tijd voor duidelijkheid!
IndustrieVandaag is een onafhankelijk platform met het laatste nieuws van vandaag over de procesindustrie, industrial processing, productie industrie, maakindustrie en elektronica industrie.
Neem contact met ons op:
Tel +31 (0)23 737 07 63
Email via contactpagina
