Wanneer stond u voor het laatst naast de machine?

Niet tijdens een geplande rondleiding of omdat er een klant op bezoek was. Maar gewoon. Om te kijken. Te vragen. En vooral: te luisteren.

Een aantal jaren geleden benoemde ik een Site Director bij een grote onderneming in de chemische industrie. Er lag een stevige veranderopdracht. De organisatie werd sterk top-down aangestuurd en daar moest beweging in komen.

Vanaf zijn eerste dag deed hij iets opvallend eenvoudigs: twee keer per dag liep hij over de plant.

Hij sprak met operators. Vroeg wat zij zagen, waar het vastliep en wat volgens hen beter kon. En als iemand een probleem benoemde, gaf hij niet de oplossing. Hij vroeg: hoe zou jij het doen?

Wat bleek? De werkelijkheid op de plant zag er soms behoorlijk anders uit dan de werkelijkheid aan de managementtafel.

In Lean noemen we dit, zoals u vast weet, Gemba: ga naar de plek waar het werk daadwerkelijk gebeurt. Een eenvoudig principe, maar misschien juist nu relevanter dan ooit. We hebben dashboards, realtime data en steeds meer AI om ons te vertellen wat er in onze organisaties gebeurt.

Maar data vertelt je niet waarom iemand iedere dag om een proces heen werkt. Of waarom iets wat op papier logisch is, in de praktijk helemaal niet zo logisch blijkt.

Na honderd dagen schreef deze Site Director zijn veranderplan. Hij implementeerde het en de resultaten zijn goed.

Maar het mooiste vind ik dit: hij loopt nog steeds twee keer per dag over de plant.

Niet omdat bottom-up luisteren betekent dat je ook bottom-up moet besturen. Uiteindelijk moet een leider keuzes maken.

Maar je kunt pas goed besluiten als je weet wat er werkelijk speelt.

Dus: wanneer stond u voor het laatst naast de machine?

En kwam u daar om iets te vertellen, of om iets te horen?