Je productie wordt slimmer. Groeit de kennis van je technici mee?

Automatisering, robotisering en digitalisering veranderen de procesindustrie in hoog tempo. Machines worden slimmer, processen efficiënter en steeds meer informatie is digitaal beschikbaar. Dat biedt volop kansen, maar het vraagt ook iets van de mensen die met deze techniek werken.

Je kunt een nieuwe installatie kopen, maar de kennis om deze goed te bedienen, te onderhouden en storingen op te lossen moet je ook organiseren. Juist daar ligt voor veel industriële bedrijven een uitdaging.

Het gaat niet alleen om extra mensen

Het tekort aan technisch personeel is inmiddels bekend. Uit de TechBarometer (ROVC, editie 1 – 2025) blijkt dat 67% van de technische bedrijven een tekort aan technici ervaart. Maar het probleem zit niet alleen in het aantal mensen. 39% ervaart tegelijkertijd een tekort aan de juiste kennis en vaardigheden.
Voor een productiebedrijf kan dat grote gevolgen hebben. Een storing duurt langer als specifieke kennis ontbreekt, een nieuwe machine niet optimaal wordt benut, of essentiële kennis bij één ervaren collega zit die bijna met pensioen gaat.

Dat laatste wordt steeds belangrijker. 42% van de technische bedrijven noemt vergrijzing als een belangrijke oorzaak van het tekort aan technische arbeidskrachten. Tegelijkertijd verandert de techniek snel. Het is dus belangrijk om niet alleen te kijken naar hoeveel technici je hebt, maar ook naar wat zij kunnen.

Het werk verandert gewoon mee

Dat zien we bijvoorbeeld bij Plukon Food Group. Het foodbedrijf automatiseert en robotiseert zijn productieprocessen steeds verder. Daardoor verdwijnt technisch werk niet; het wordt alleen anders. Technici krijgen te maken met complexere installaties en moeten steeds meer verschillende technieken begrijpen. Waar iemand vroeger misschien één onderdeel van een productielijn bediende of onderhield, komen elektrotechniek, automatisering en mechanica nu vaak samen.

Plukon investeert daarom bewust in het bij- en omscholen van medewerkers. Ze kijken niet alleen naar welke cursus beschikbaar is, maar vooral naar wat iemand nodig heeft om zich verder te ontwikkelen. Dat kan een opleiding zijn, maar ook werkplekleren of een andere gerichte leerinterventie. Voor veel bedrijven in de procesindustrie is dit een interessante aanpak: begin niet bij het opleidingsaanbod, maar bij het werk dat verandert.

Slimmere techniek vraagt om andere vaardigheden

Digitalisering verandert technische functies ook. Bij Equans werken ze bijvoorbeeld met digital twins, waarin verschillende technische disciplines digitaal samenkomen. Dit maakt efficiënter werken mogelijk, maar vraagt ook om andere vaardigheden van engineers, werkvoorbereiders en monteurs. Digitale kennis en het overzicht houden over verschillende systemen worden steeds belangrijker.

Automatisering maakt vakmanschap dus niet minder belangrijk, maar het verschuift. Dit betekent niet dat iedere operator straks PLC-programmeur moet worden of dat iedere onderhoudsmonteur alles moet weten over elektrotechniek, aandrijftechniek en meet- en regeltechniek. Het is vooral belangrijk om te bepalen welke kennis waar nodig is.

De ene medewerker heeft baat bij een bredere technische basis, de andere juist specialistische verdieping. Soms kun je iemand met een korte, taakgerichte opleiding al veel beter inzetten. Uit de TechBarometer blijkt dat bedrijven beide routes gebruiken: 28% leidt medewerkers breder op en 22% kiest voor het opleiden tot specifieke taken.

Wacht niet tot de kennis verdwijnt

De belangrijkste stap is vooruitkijken. Welke technische kennis heb je de komende jaren nodig? Welke kennis is nu bij slechts een paar medewerkers aanwezig? Welke ervaren collega’s gaan bijna met pensioen? En wat verandert er door nieuwe machines, verdere automatisering of digitalisering?
Wie daar nu al over nadenkt, hoeft straks niet in paniek te reageren als iemand vertrekt of als een nieuwe installatie in gebruik wordt genomen. Opleiden levert meer op dan alleen nieuwe kennis. Het helpt ook om technisch personeel te behouden. Volgens de TechBarometer zijn opleidingsmogelijkheden zelfs de meest genoemde maatregel waarmee bedrijven technici proberen te behouden.

Laat je mensen meegroeien

De procesindustrie blijft veranderen. Machines worden slimmer, processen worden verder geautomatiseerd en technisch personeel blijft schaars. Daarom is investeren in techniek alleen niet genoeg. Je moet ook investeren in de mensen die ermee werken.
ROVC helpt industriële bedrijven hierbij door samen te kijken naar de kennis die medewerkers nu en in de toekomst nodig hebben. Dit kan gaan om elektrotechniek, industriële automatisering, meet- en regeltechniek, onderhoud of procestechniek. De aanpak is praktijkgericht, zodat nieuwe kennis ook echt op de werkvloer wordt toegepast.

Uiteindelijk is de vraag niet alleen hoe slim je fabriek over vijf jaar is. Het gaat erom of je technici net zo hard zijn meegegroeid.

Bronnen:
https://www.rovc.nl/techbarometer
https://www.rovc.nl/over-rovc/meer-over-rovc/cases-en-referenties/hoe-plukon-investeert-in-de-technici-van-de-toekomst
https://www.rovc.nl/over-rovc/meer-over-rovc/cases-en-referenties/hoe-equans-pioniert-met-digital-twins-van-projecten