Home » Algemeen » Wet & Regelgeving » Wet Wtta dwingt uitleners en inleners tot toelating: dit verandert in de industrie
Door: Erik de Jong (Advercom) - 28 mei 2026 |
De industrie draait op een flexibele schil. Door aanhoudende personeelstekorten huren maak- en procesbedrijven volop technici in via uitzendbureaus en detacheerders. Vanaf 1 januari 2028 mag dat alleen nog met partijen die de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt heeft toegelaten. De wet Wtta moet de misstanden in de uitleenmarkt aanpakken en zichtbaar maken wie de regels naleeft. Voor uitleners en inleners in de techniek betekent dat de komende maanden flink wat werk.
De aanleiding ligt in jarenlange problemen aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Het aantal arbeidsmigranten groeide sinds 2007 van zo’n 200.000 naar ongeveer 800.000, en bijna de helft werkt via een uitzendbureau. Een deel daarvan belandt bij malafide bemiddelaars, waarvan er naar schatting duizenden actief zijn. Bij die bedrijven draait het verdienmodel om onderbetaling en dure, gebrekkige huisvesting. Het aanjaagteam onder leiding van Emile Roemer beschreef die praktijken in 2020 al in het rapport “Geen tweederangsburgers”, met ongeveer vijftig aanbevelingen. Een verplichte toelating met een Verklaring Omtrent Gedrag voor eigenaren vormt nu de kern van de wet Wtta. Niet alleen werknemers zijn de dupe; bonafide bemiddelaars verliezen opdrachten aan partijen die de regels negeren. De roep om in te grijpen klinkt daarom al jaren, ook vanuit de technische sector zelf.
Arbeidsmigranten in productie, logistiek en distributie betalen soms honderd euro per week om met meerdere mensen in een klein huis te wonen, waarbij hetzelfde uitzendbureau optreedt als verhuurder. Werkgevers verrekenen huisvesting, zorgverzekering en vervoer met het loon en houden zo het maximale in. In de zwaarste gevallen nemen ze paspoorten of bankpassen in, waardoor werknemers volledig afhankelijk raken. Daarnaast signaleert de Arbeidsinspectie schijnconstructies waarbij bedrijven personeel via een ander EU-land laten lopen om regels te omzeilen. Voor de industrie, met veel arbeidsmigranten in productie en logistiek, wegen die problemen zwaar. Dat ze hardnekkig blijven, bleek eind 2024: bij een ronde langs 172 bedrijven trof de inspectie bij 69 procent overtredingen aan en legde zij 12 procent deels stil. Sinds 2025 mag de inspectie een bedrijf bovendien sneller tijdelijk stilleggen bij ernstige misstanden.
Het hart van de aanpak is een openbaar register. De Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt, kortweg NAU, beoordeelt of een uitlener aan de eisen voldoet en neemt toegelaten bedrijven op in dat register. Ook partijen die onder de overgangsregeling vallen of een ontheffing hebben, staan erin. Inleners gaan vanaf 1 juli 2027 zelf na met wie ze in zee kunnen. Het register vermeldt per bedrijf de status, zodat een inkoopmanager dat niet zelf hoeft uit te zoeken. De NAU bewaakt verder de kwaliteit van het stelsel, wijst inspectie-instellingen aan en verzamelt signalen uit de markt. Wie in het buitenland is gevestigd en in Nederland uitleent, valt eveneens onder het register.
“Iedereen in de sector kent de problemen”, zegt NAU-directeur Kees van Nieuwamerongen. “Er is een verdienmodel ontstaan waarbij uitleners en inleners winst maken ten koste van het welzijn van werknemers. Met het toelatingsstelsel krijgen we beter zicht op de markt, waardoor we sneller kunnen ingrijpen.”
Voor uitzenders en technische detacheerders verandert het meeste. Wie toegelaten wil worden, toont aan dat de loon- en personeelsadministratie op orde is, dat werknemers op tijd het juiste loon krijgen en dat het bedrijf premies en belastingen correct afdraagt. Ook hoort daarbij dat ingeleende krachten dezelfde beloning krijgen als eigen personeel, de inlenersbeloning. Daarnaast vraagt de NAU een geldig SNA-certificaat of een inspectierapport van een aangewezen instelling, een Verklaring Omtrent Gedrag voor de leiding en een waarborgsom van 100.000 euro, bedoeld om openstaande loonvorderingen te dekken. Starters betalen 50.000 euro; bedrijven die al vier jaar actief zijn met een Waadi-registratie en een schone belastingverklaring komen in aanmerking voor vrijstelling. Na toelating blijft de NAU periodiek controleren of een uitlener blijft voldoen. Voldoet een bedrijf niet langer, dan kan de NAU de toelating intrekken.
De voorbereiding kost meer tijd dan veel ondernemers verwachten. “Bij bedrijven die nu al een inspectie laten uitvoeren, zien we gemiddeld 18 grote verbeterpunten”, aldus Van Nieuwamerongen. Hij adviseert om nog voor de zomer te starten met de stappen die de wet Wtta vraagt.
De wet Wtta treedt op 1 januari 2027 in werking, al begint de voorbereiding eerder. Bedrijven met het SNA-keurmerk melden zich tussen 1 november 2026 en 1 januari 2027 aan voor de overgangsregeling en krijgen zo extra tijd om aan het normenkader te voldoen. De eigenlijke toelatingsaanvraag dient een uitlener in tussen 1 mei en 30 juni 2027. Vanaf 1 juli 2027 beoordeelt de NAU de aanvragen en raadplegen inleners het register. Op 1 januari 2028 begint de Nederlandse Arbeidsinspectie met de handhaving. Wie te laat begint, loopt het risico vanaf dat moment niet meer te mogen uitlenen. Omdat veel technische bedrijven juist in die periode opdrachten plannen, is uitstel een serieus risico voor de bedrijfsvoering.
Een misverstand dat hardnekkig leeft, is dat de regels alleen voor uitzendbureaus gelden. Dat klopt niet. Ook technische detacheerders, payrollbedrijven en gewone industriebedrijven die tegen betaling personeel uitlenen vallen eronder. Een machinebouwer die tijdelijk monteurs uitleent aan een ander bedrijf en daarop marge maakt, heeft een toelating nodig. Hetzelfde geldt voor een engineeringbureau dat een specialist bij een opdrachtgever op een project zet. Ook ondernemingen uit het buitenland die in Nederland personeel uitlenen, krijgen met de regels te maken. In een sector waar de flexibele schil groot is en het personeelstekort aanhoudt, raakt dit een fors deel van de bedrijven. Wie nu al regelmatig technici doorleent, doet er goed aan vroegtijdig na te gaan of een toelating nodig is.
Inleners ontkomen evenmin aan nieuwe verplichtingen. Vanaf 2028 huren zij uitsluitend personeel in bij een toegelaten uitlener, en zij dragen zelf de verantwoordelijkheid om dat vooraf in het register te controleren. Wie in zee gaat met een niet-toegelaten partij, riskeert een boete. Daar komt administratie bij: een inlener legt vast of een werknemer via terbeschikkingstelling werkt en bewaart die gegevens tot zeven jaar na afloop van het kalenderjaar. Ook werkt hij mee aan inspecties. Voor productiebedrijven die bij pieken snel opschalen, voegt de wet Wtta zo een extra controlstap toe aan het inkoopproces. Een verkeerde keuze raakt niet alleen de uitlener, maar ook de inlener zelf. In de praktijk betekent dit dat inkoop, productie en HR samen optrekken om elke inhuur vast te leggen en te controleren.
De sancties zijn fors. Bedrijven zonder toelating en inleners die met hen samenwerken, riskeren vanaf 2028 stevige boetes, en bij herhaalde overtredingen of fraude kan een bedrijf zelfs tijdelijk dichtgaan. De overheid rekent erop dat de lasten op korte termijn opwegen tegen een gezondere markt daarna. Een nieuwe rijksoverheidscampagne met de fictieve bedrijven “De Goede Zaak” en “Sjoemel Solutions” roept uitleners en inleners op nu al met de voorbereiding te beginnen. Bonafide bemiddelaars profiteren volgens de NAU het meest, omdat zij niet langer hoeven te concurreren met partijen die besparen op loon en huisvesting. Meer informatie over de voorbereiding voor uitleners staat op toelatinguitleenmarkt.nl, waar ook staat voor wie de toelatingsplicht geldt en hoe de wet Wtta in de praktijk uitpakt.
Dit artikel delen op je eigen website? Geen probleem, dat mag. Meer informatie.
IndustrieVandaag is een onafhankelijk platform met het laatste nieuws van vandaag over de procesindustrie, industrial processing, productie industrie, maakindustrie en elektronica industrie.
Neem contact met ons op:
Tel +31 (0)23 737 07 63
Email via contactpagina
