Kabinet scherpt investeringstoets aan: zes technologieën extra beschermd

Het kabinet breidt de Wet veiligheidstoets investeringen, fusies en overnames (Vifo) fors uit. Vanaf 2027 vallen zes nieuwe technologiecategorieën onder de investeringstoets, waardoor buitenlandse kopers niet langer vrij spel hebben bij overnames van strategische Nederlandse bedrijven. Minister Heleen Herbert (CDA) wil daarmee de economische veiligheid van Nederland versterken.

Zes technologieën onder de investeringstoets

Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat maakte maandag bekend welke technologieën worden toegevoegd aan de bestaande lijst. Het gaat om biotechnologie, kunstmatige intelligentie, geavanceerde materialen, nanotechnologie, sensor- en navigatietechnologie en nucleaire technologie voor medisch gebruik. Bij meerdere van deze disciplines heeft Nederland een sterke positie, met grote bedrijven en veelbelovende patenten.

De investeringstoets houdt in dat het Bureau Toetsing Investeringen (BTI) elke voorgenomen overname beoordeelt op risico’s voor de nationale veiligheid. Het BTI kan een overname geheel of gedeeltelijk verbieden wanneer het risico te groot is. Dat mechanisme bestaat al sinds 2023, maar gold tot nu toe voor een beperkter aantal sectoren. Met de toevoeging van deze zes technologieën groeit het bereik van de investeringstoets aanzienlijk.

Van vrijhandel naar beschermingsmuur

Jarenlang propageerde Nederland vrije handel zonder politieke inmenging bij overnames. Die houding maakte het mogelijk dat chipfabrikant Nexperia in Chinese handen kwam en dat cybersecuritybedrijf Fox-IT, dat onder meer voor overheden werkt, Brits werd. Inmiddels is de stemming omgeslagen en erkent Den Haag dat een open economie ook kwetsbaarheden kent. De angst is dat landen via investeringen in bedrijven hun invloed vergroten in Nederland, met alle gevolgen van dien voor de nationale veiligheid.

„Als minister wil ik onze maatschappij, onze economie en ons bedrijfsleven weerbaarder maken”, schrijft Herbert in een toelichting op de maatregel. „Nederland is doelwit van cyberoperaties, spionage en sabotage. Daarom moeten we kennis, innovaties en bedrijven beschermen en versterken.” De investeringstoets is volgens het kabinet een van de belangrijkste instrumenten om die ambitie waar te maken.

Wat de investeringstoets nu al dekt

De zes nieuwe categorieën komen bovenop sectoren die al onder de wet vallen, zoals kwantumtechnologie, fotonica, halfgeleiders, defensie-industrie en dual use-technologie. Daarnaast bieden de Energiewet en de telecommunicatiewet het kabinet extra handvatten om ongewenste overnames te blokkeren. Staatssecretaris Derk Boswijk (CDA) van Defensie opperde onlangs bovendien een zogeheten gouden aandeel in defensiebedrijven als extra beschermingsconstructie. Al met al beschikt de overheid daarmee over een breed scala aan middelen om buitenlandse invloed in gevoelige sectoren aan banden te leggen.

Solvinity als lakmoesproef

Dat de investeringstoets inmiddels tanden heeft, bleek recent bij de voorgenomen overname van Solvinity door het Amerikaanse Kyndryl. Solvinity beheert mede DigiD, het platform waarmee burgers zich digitaal identificeren bij overheden. Het kabinet blokkeerde de deal na een negatief advies van het BTI, hoewel de precieze redenen nooit openbaar zijn geworden. Die toets verliep overigens niet via de Wet Vifo, maar via de telecommunicatiewet. Veel politici hadden het kabinet eerder al opgeroepen de overname tegen te houden, uit vrees dat Nederlandse identiteitsgegevens in Amerikaanse handen zouden vallen.

Met de uitbreiding per 2027 krijgt de investeringstoets een aanzienlijk breder bereik. Voor bedrijven in de zes nieuwe technologiecategorieën betekent dit dat zij bij een voorgenomen overname voortaan goedkeuring nodig hebben van het BTI. Het kabinet houdt vol dat het streven een open economie blijft, maar de lat voor overnames van strategische bedrjiven ligt voortaan hoger.

Dit artikel delen op je eigen website? Geen probleem, dat mag. Meer informatie.


Logo IndustrieVandaag

Redactie

De redactie van IndustrieVandaag bestaat uit gespecialiseerde redacteuren met ervaring in de procesindustrie, productie-industrie en machinebouw met een focus op industriële automatisering. Artikelen worden samengesteld op basis van primaire bronnen zoals persinformatie, interviews met leveranciers en vakinhoudelijke documentatie.
Lees meer van: Redactie

Algemeen - Uitgelicht

Digitale Nieuwsbrief

SCHRIJF JE IN VOOR ONZE WEKELIJKSE NIEUWSBRIEVEN EN BLIJF OP DE HOOGTE VAN ALLE INDUSTRIËLE EN TECHNISCHE ONTWIKKELINGEN!

MAANDAG: EVENTS OVERZICHT
VRIJDAG: NIEUWS OVERZICHT

Door jouw inschrijving voor de nieuwsbrief, ga je akkoord met onze privacy voorwaarden.