Home » Productie Industrie » Productie Automatisering » Robots » Robotpaspoort moet vertrouwen tussen mens en robot bouwen
Door: Redactie - 4 november 2026 |
Robots lopen, vliegen en werken steeds vaker naast mensen, in ziekenhuizen, op stations en in fabriekshallen. Maar hoe weet een organisatie of een robot die binnenkomt wel veilig en betrouwbaar is? Stormcatch Robot Authorization organiseerde op Field Lab Unmanned Valley in Valkenburg een bijeenkomst over precies die vraag. Medeoprichter Remco Koemans legt uit waarom een robotpaspoort het hele ecosysteem nodig heeft om te werken.
Koemans wilde met de bijeenkomst het complete robotecosysteem samenbrengen: integratoren en fabrikanten van robotica, hogescholen, universiteiten, defensie en investeerders. Stormcatch heeft een ambitieus plan, en zonder die partijen is het niet uit te voeren. Het plan draait om een robotpaspoort voor elke robot. Zo’n paspoort moet niet te vervalsen zijn en legt vast wie de robot is, wie de eigenaar is, wie de verzekeraar is, wat de specificaties zijn en wat de robot wel en niet mag.
Een organisatie bepaalt daarmee zelf of ze een robot toelaat. Koemans noemt het ziekenhuis als voorbeeld: zo’n gebouw heeft veel publieke ruimtes en kan de deuren niet zomaar dichthouden voor robots. Bezoekers nemen hun zelfrijdende rolstoel of robotgeleidehond mee, en medicijnbezorgrobots rijden er rond. Een ziekenhuis werkt dus met eigen robots en met robots van buiten. Koemans ziet dit patroon in bijna elk systeem waar robotisering hard gaat.
Het idee klinkt logisch, maar de uitvoering is complex. De diversiteit aan robots is groot, en Stormcatch kiest bewust voor een open protocol. Welke fabrikant of locatie je ook bent, je ziet dezelfde data en kunt bewijzen dat die klopt. Het systeem is niet merkafhankelijk, en Stormcatch kan dus niet in het geheim sommige robots meer rechten geven dan andere.
Over veiligheid beslist Stormcatch niet zelf. Dat doen andere partijen die robots testen en certificeren. Het paspoort toont alleen dat een robot zo’n certificaat heeft gekregen. De grootste uitdaging is volgens Koemans dat iedereen hetzelfde protocol, dezelfde taal, gaat spreken. Daarom zocht Stormcatch zoveel mogelijk partijen op en organiseerde het dit evenement op Unmanned Valley.
Het robotpaspoort past volgens Koemans bij bredere Europese ontwikkelingen. Het bouwt voort op de Europese digitale identiteitswallet die burgers straks kunnen gebruiken en spreekt dezelfde taal. Dat maakt het robotpaspoort relevant voor organisaties die nu al met cybersecurity en digitale identiteit bezig zijn.
Ook voor de AI Act is het robotpaspoort relevant. Die wet verplicht dat een organisatie weet welke AI iets heeft gedaan en waarom, en dat er een logboek wordt bijgehoudt. Zo’n logboek heeft alleen waarde als vaststaat dat het ook echt van die AI afkomstig is. Koemans noemt een robot “eigenlijk een fysieke AI”, het lichaam van een AI, en daardoor potentieel gevaarlijker omdat er fysieke schade kan ontstaan.
De regels voor wanneer een voertuig of apparaat mag deelnemen aan het verkeer zijn voor robots nog lang niet toereikend, zegt Koemans. Zolang dat kader ontbreekt, moeten ziekenhuizen, stations en bedrijven zelf per robot beoordelen of ze die toelaten. Een robotpaspoort dat razendsnel te controleren is, kan die beoordeling in de praktijk makkelijker maken, zeker wanneer het aansluit op bestaande regelgeving zoals de AI Act.
Voor de inzet van robots in de AI en robotisering van de komende jaren is dat niet zonder belang. Hoe meer partijen een robotpaspoort herkennen en vertrouwen, hoe makkelijker een robot zich ergens mag melden. Koemans verwacht dat steeds meer integratoren, fabrikanten en kennisinstellingen zich bij het initiatief aansluiten, al blijft de uitvoering een kwestie van lange adem.
Dit artikel delen op je eigen website? Geen probleem, dat mag. Meer informatie.
Onafhankelijk nieuwsplatform voor de proces- en productie-industrie in Nederland en België. Dagelijks nieuws, achtergronden, columns en de complete industrie-agenda.
