Door: Redactie - 15 april 2026 |
De energiecrisis slaat opnieuw hard toe in Europa. Torenhoge energieprijzen dwingen Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen om nog deze maand een besluit te nemen over versoepeling van de staatssteunregels. Lidstaten zoals Nederland kunnen daardoor sneller bedrijven ondersteunen die in zwaar weer verkeren. Tegelijkertijd groeit de druk om fossiele afhankelijkheid versneld af te bouwen.
De Europese Commissie riep maandag een speciale vergadering bijeen om de gevolgen van het escalerende conflict in het Midden-Oosten te bespreken. De hoge energieprijzen raken miljoenen huishoudens en bedrijven, en Von der Leyen wil snel handelen. Flexibelere staatssteunregels moeten lidstaten de ruimte geven om hun industrie en luchtvaartmaatschappijen overeind te houden. En ja, dat klinkt eenvoudig, maar de praktijk is weerbarstiger.
Niet alle EU-landen beschikken namelijk over dezelfde financiele slagkracht. Griekenland, Italië en Spanje bijvoorbeeld hebben een schuldquote van meer dan 100% en zitten klem door de strenge Europese begrotingsregels. Meerdere lidstaten roepen daarom op tot een uitzondering, vergelijkbaar met de coronaperiode. Von der Leyen houdt vooralsnog de boot af. “Op dit moment voldoen we niet aan de condities voor zo’n maatregel”, stelde zij maandag. “Maar we monitoren de ontwikkeling van de crisis nauwlettend.”
Volgende week bespreekt Von der Leyen de energiesituatie met alle staatshoofden en regeringsleiders tijdens een EU-top op Cyprus. In aanloop daarnaartoe presenteert de Commissie plannen voor betere coordinatie van nationale maatregelen. “We moeten voorkomen dat lidstaten tegen elkaar opbieden bij het vullen van gasvoorraden”, waarschuwde zij. Steunpakketten moeten volgens haar snel, tijdelijk en gericht zijn.
Die boodschap klinkt verstandig, maar de vraag blijft hoe realistisch dat is wanneer landen onder enorme binnenlandse druk staan om snel te handelen. De energiecrisis dwingt regeringen bijzonder genoeg tot keuzes die niet altijd netjes passen binnen Europese kaders.
Opvallend genoeg zinspeelt Von der Leyen niet op maatregelen tegen overwinsten van oliebedrijven. En dat is opmerkelijk, want Duitsland, Polen en Oostenrijk dringen juist aan op een extra belasting om steunmaatregelen te financieren. Het blijft voorlopig bij een aankondiging voor een wetsvoorstel over energiebelastingen en netwerkkosten, dat volgende maand verschijnt.
De Commissievoorzitter ziet in de huidige energiecrisis vooral een bevestiging dat Europa afscheid moet nemen van fossiele brandstoffen. Zij pleit voor versnelde elektrificatie en, opvallend nieuw, een stevige rol voor kernenergie. Nog voor de zomer wil zij een voorstel lanceren voor een elektrificatiedoelstelling. “We betalen nu een veel te hoge prijs voor onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen”, aldus Von der Leyen.
Dat dit energievraagstuk Europa dwingt tot fundamentele keuzes, staat buiten kijf. Of de voorgestelde maatregelen snel genoeg komen om de industrie daadwerkelijk door deze energiecrisis te loodsen, moet de komende weken blijken. De klok tikt, en bedrijven wachten niet op Brusselse compromissen.
Dit artikel delen op je eigen website? Geen probleem, dat mag. Meer informatie.