Handelsoorlog industrie treft technologiebedrijven: investeringen stagneren

De handelsoorlog industrie raakt steeds harder. Bijna een kwart van de Nederlandse technologiebedrijven stelt investeringen uit door de mondiale handelsspanningen, blijkt uit een nieuwe enquête van ondernemersorganisatie FME onder 156 lidbedrijven. Dat aandeel steeg van 17% in september 2025 naar 24% nu. FME-voorzitter Theo Henrar spreekt van een duidelijke breuk: de gevolgen worden steeds concreter en structureler.

Handelsoorlog industrie raakt hele toeleveringsketen

De impact van de mondiale handelsdisputenindustrie beperkt zich allang niet meer tot bedrijven die rechtstreeks exporteren naar de Verenigde Staten. Meer dan de helft van de ondervraagde technologiebedrijven kampt met verstoringen in de toeleveringsketen. Onbetrouwbare levertijden, exportbeperkingen op kritieke grondstoffen en stijgende kosten zijn inmiddels dagelijkse kost voor veel fabrikanten. Tegelijkertijd neemt de concurrentiedruk vanuit andere werelddelen toe. Zo ervaart 28% van de bedrijven meer concurrentie door de instroom van producten uit met name China, tegenover 20% in september 2025. Die opmars van buitenlandse producten gaat bovendien niet altijd gepaard met naleving van Europese productregelgeving: 61% van de respondenten geeft aan last te hebben van concurrerende producten van buiten de EU die niet aan die regels voldoen.

Winstgevendheid onder druk bij vier op de vijf bedrijven

De combinatie van hogere kosten, verstoorde aanvoerlijnen en heviger buitenlandse concurrentie laat diepe sporen na in de financiële positie van ondernemingen. Bij maar liefst 79% van de bedrijven staat de winstgevendheid momenteel of binnen zes maanden onder druk. Dat is een opvallend hoog cijfer, zeker voor een sector die normaal gesproken tot de ruggengraat van de Nederlandse exporteconomie hoort. De factsheet van FME (mei 2026) maakt duidelijk dat de handelsoorlog industrie breed treft: van grote machinebouwers tot kleinere toeleveranciers in de hightech-maakindustrie.

Productie en vacatures: concrete gevolgen op de werkvloer

De effecten reiken verder dan balansen en kwartaalcijfers. In de dagelijkse bedrijfsvoering worden de gevolgen eveneens zichtbaar. 53% van de bedrijven vult vacatures niet op, stroomlijnt bedrijfsprocessen of reorganiseert, of verwacht dit binnenkort te doen. Daarnaast rapporteert 23% van de ondervraagde bedrijven een afname van de productie in Nederland, een lichte stijging ten opzichte van de 21% die dit in september 2025 aangaf. Voor een land dat sterk leunt op zijn industriële productiecapaciteit is dat een zorgwekkende trend. De globale handelsdisputenindustrie vertaalt zich zo langzaam maar zeker in minder werk, minder output en minder perspectief op de korte termijn.

Handelsdisputenindustrie remt innovatie en verduurzaming

Wat de situatie extra pijnlijk maakt, is dat uitstel van investeringen niet neutraal is. Elke euro die nu niet richting innovatie of verduurzaming gaat, is een euro die later gemist wordt in het concurrentievermogen van de sector. Voor 24% van de bedrijven gaat het inmiddels niet meer om tijdelijke voorzichtigheid, maar om concrete keuzes met directe gevolgen voor de langere termijn. Theo Henrar, voorzitter van FME, formuleert het scherp: “We zien nu steeds concretere gevolgen in investeringen en productie. Dat raakt het verdienvermogen van de sector op de langere termijn.” Die boodschap verdient serieuze aandacht, zeker nu Europa tegelijkertijd ook nog eens te maken heeft met hernieuwde druk op industriebeleid vanuit Washington en Beijing.

Oproep aan Den Haag en Brussel om in actie te komen

FME laat het niet bij zorgelijke cijfers alleen. De ondernemersorganisatie roept politiek Den Haag en Brussel op tot een steviger aanpak. De prioriteiten: betere handhaving van Europese productregelgeving, een sterkere interne markt, meer concurrentiekracht en nieuwe handelsakkoorden. Dat laatste punt wint aan urgentie nu de handelsoorlog industrie steeds meer sectoren in zijn greep krijgt. Gezien de oplopende spanningen tussen de EU, de VS en China is de vraag niet of Nederland actie onderneemt, maar wanneer en hoe krachtig. De technologische industrie kan die afwachting inmiddels niet meer veroorloven. De enquête liep van 14 tot en met 24 april 2026 en vormt daarmee een van de meest actuele meetpunten van de industriele impact van mondiale handelsspanningen in Nederland.