Onafgebouwde biofuelsfabriek Shell op de markt: kans of restpost?

Shell zet de onafgebouwde biofuelsfabriek op het Shell Energy and Chemicals Park Rotterdam te koop. Handelaar International Process Plants (IPP) biedt het complex aan voor volledige overname of verkoop per module. Het project omvatte installaties voor duurzame vliegtuigbrandstof (SAF), renewable diesel en een blauwe waterstoffabriek met CO2-afvang. Shell pauzeerde de bouw in 2024 en besloot een jaar later het project definitief niet te hervatten.

Biofuelsfabriek gestrand op marktrendement

Shell verklaarde destijds dat voortzetting van de biofuelsfabriek “insufficiently competitive” was geworden. Daarmee verwees het concern naar verslechterde marktomstandigheden en een onvoldoende aantrekkelijk rendement. Die verklaring klinkt begrijpelijk, maar roept ook vragen op. De energietransitie vergt nu eenmaal investeringen die op korte termijn zelden concurrerend zijn met fossiele alternatieven. Dat Shell toch de stekker eruit trok, illustreert hoe gevoelig grote industriele projecten zijn voor marktschommelingen en politieke onzekerheid.

De biobrandstoffeninstallatie was op het moment van stillegging al ver doorontwikkeld. De volledige engineering-, procurement- en constructiefase (EPC) liep al. Apparatuur was geproduceerd en deels al geleverd op locatie. Dat maakt dit geval bijzonder: het gaat niet om een papieren plan of een vroeg gestrand initiatief, maar om een biobrandstoffencomplex met tastbare, herbruikbare industriele assets.

Verkoop per module of complete doorstart

IPP biedt de installatie aan als geheel, maar ook als losse process blocks. Denk aan hydrotreating-units, utilities, opslagcapaciteit en reformeronderdelen. Die aanpak vertelt iets over de realiteit: een complete doorstart in Rotterdam acht men minder waarschijnlijk dan modulaire verkoop. Afnemers in regio’s met lagere energiekosten, stabieler beleid en snellere vergunningstrajecten kunnen specifieke onderdelen van de duurzame brandstoffeninstallatie direct inzetten. Zo kan een Europees transitieproject alsnog elders waarde creeren.

SAF-markt blijft groeien ondanks tegenwind

Opvallend genoeg groeit de vraag naar duurzame vliegtuigbrandstof wereldwijd juist door. Volgens de International Energy Agency nam de SAF-productiecapaciteit in 2024 toe, mede door verplichte bijmengpercentages in Europa en de VS. De Europese ReFuelEU Aviation-verordening schrijft voor dat luchtvaartmaatschappijen vanaf 2025 minimaal 2 procent SAF moeten bijmengen, oplopend naar 70 procent in 2050. De markt voor renewable diesel en SAF krimpt dus niet; de concurrentiedruk en investeringsrisicos zijn wel fors. Dat Shell juist in deze context de biobrandstofffabriek van de hand doet, zegt vooral iets over de kostprijs in Noordwest-Europa.

Voor Rotterdam en de Nederlandse industrie voelt de verkoop als een gemiste kans. Het havengebied profileert zichzelf als Europese transitiehub, en een operationele biofuelsfabriek zou dat imago hebben versterkt. Toch hoeft het verhaal hier niet te eindigen. De modulaire opzet van de verkoop biedt andere partijen de mogelijkheid om snel op te schalen, zonder de volledige engineeringkosten opnieuw te maken. Of die kans grijpt een Europese speler, of verdwijnen de installaties richting Azie of het Midden-Oosten: dat blijft voorlopig de grote vraag.