Brussel scherpt chipstrategie aan en richt vizier op vraagzijde

De Europese Commissie herziet haar chipstrategie grondig. Met de EU Chips Act 2.0 verschuift Brussel de aandacht van het bouwen van nieuwe chipfabrieken naar het stimuleren van de vraag naar in Europa geproduceerde halfgeleiders. De Nexperia-crisis en de aanhoudende dominantie van de VS en Azië dwingen tot een koerswijziging.

Van aanbod naar vraag in Europese chipstrategie

De oorspronkelijke Chips Act uit 2023 was vooral gericht op het opbouwen van productiecapaciteit en innovatie in de halfgeleidersector. Met meer dan 52 miljard euro aan publieke en private investeringen legde de EU een fundament voor een eigen ecosysteem. Er kwamen kenniscentra, proefproductielijnen en nieuwe samenwerkingsverbanden met chipfabrikanten.

Maar het ambitieuze doel om 20 procent van de wereldwijde chipproductie naar Europa te halen, bleek onhaalbaar. Europese chipbedrijven hebben moeite om innovaties om te zetten in grootschalige productiecapaciteit. Die kloof tussen onderzoek en opschaling vormt al jaren een zwak punt in het Europese industriebeleid.

De herziene chipstrategie pakt dat anders aan. In plaats van alleen te investeren in de aanbodzijde, kiest Brussel nu nadrukkelijk voor het versterken van de vraag. Concreet introduceert de Commissie een zogeheten Demand Forum, een platform waar chipleveranciers en grote industriële afnemers hun technische eisen op elkaar afstemmen. Denk aan autofabrikanten, defensiebedrijven en producenten van medische apparatuur die allemaal afhankelijk zijn van halfgeleiders.

Publieke aanbestedingen als hefboom

De Commissie wil ook dat publieke aanbestedingen worden ingezet om de markt te ontwikkelen voor chips die in Europa worden gemaakt. Daarnaast moeten elektronicafabrikanten en eindgebruikers al vroeg in het ontwerpproces samenwerken. Die aanpak moet voorkomen dat Europese technologie wel wordt ontwikkeld, maar uiteindelijk elders in productie gaat. Het is een erkenning dat alleen investeren in fabrieken niet genoeg is zonder gegarandeerde afzetmarkt.

De wereldwijde chipmarkt nadert de grens van 1000 miljard dollar en groeit naar verwachting door naar 1600 miljard dollar in 2030, vooral gedreven door kunstmatige intelligentie en datacenters. Europa produceert op dit moment minder dan 10 procent van alle chips wereldwijd. Die positie maakt het continent volgens de Europese Commissie „struktureel kwetsbaar” voor verstoringen in de toeleveringsketen.

Nexperia legt kwetsbaarheid bloot

Opvallend is dat de chipstrategie expliciet verwijst naar de crisis bij Nexperia. Toenmalig minister van Economische Zaken Vincent Karremans greep vorig jaar in bij de Nijmeegse chipmaker met een noodwet uit 1952. De Ondernemingskamer schorste vervolgens de Chinese ceo, waarna China antwoordde met een exportverbod op Nexperia-chips. Die kettingreactie veroorzaakte wereldwijd onrust bij autofabrikanten en legde de Europese afhankelijkheid van buitenlandse spelers pijnlijk bloot.

De Commissie wil dat soort situaties in de toekomst voorkomen. Bij een nieuwe crisis moet Brussel gezamenlijke aankopen kunnen organiseren en voorrang kunnen geven aan bestellingen bij chipfabrikanten die overheidssubsidies ontvangen. Dat is een flinke stap richting gecoördineerd politiek industriebeleid op EU-niveau, vergelijkbaar met de aanpak die de Verenigde Staten en Zuid-Korea al langer hanteren.

Chipstrategie moet kapitaaltekort aanpakken

Een ander knelpunt dat de herziene chipstrategie adresseert, is het gebrek aan private financiering. Europese halfgeleiderindustriebedrijven hebben vooral in latere groeifases moeite om kapitaal aan te trekken. Daardoor dreigen veelbelovende bedrijven te worden opgekocht door buitenlandse partijen, waardoor innovatie en werkgelegenheid buiten Europa verdwijnen. De Commissie waarschuwt dat zonder ingrijpen de technologische afhankelijkheid alleen maar groter wordt.

Breed pakket voor technologische soevereiniteit

Brussel wil strategische regio’s aanwijzen en de chipstrategie inbedden in een breder pakket voor technologische soevereiniteit. Naast halfgeleiders komen er ook maatregelen voor cloud- en AI-infrastructuur. De EU Chips Act 2.0 is daarmee onderdeel van een omvattende industriepolitieke agenda die de digitale weerbaarheid van Europa moet vergroten.

De lidstaten en het Europees Parlement buigen zich de komende maanden over de voorstellen. De vraag is of Europa de daadkracht kan opbrengen om de chipstrategie dit keer wél om te zetten in concreet industrieel resultaat, of dat de ambitie opnieuw strandt bij mooie woorden op papier.

Dit artikel delen op je eigen website? Geen probleem, dat mag. Meer informatie.


Logo IndustrieVandaag

Redactie

De redactie van IndustrieVandaag bestaat uit gespecialiseerde redacteuren met ervaring in de procesindustrie, productie-industrie en machinebouw met een focus op industriële automatisering. Artikelen worden samengesteld op basis van primaire bronnen zoals persinformatie, interviews met leveranciers en vakinhoudelijke documentatie.
Lees meer van: Redactie

Productie industrie - Uitgelicht

Digitale Nieuwsbrief

SCHRIJF JE IN VOOR ONZE WEKELIJKSE NIEUWSBRIEVEN EN BLIJF OP DE HOOGTE VAN ALLE INDUSTRIËLE EN TECHNISCHE ONTWIKKELINGEN!

MAANDAG: EVENTS OVERZICHT
VRIJDAG: NIEUWS OVERZICHT

Door jouw inschrijving voor de nieuwsbrief, ga je akkoord met onze privacy voorwaarden.