ARIE-bedrijven missen kennis om zwaar ongeval te voorkomen

ARIE-bedrijven, ondernemingen die verplicht werken met een Aanvullende Risico-Inventarisatie en -Evaluatie, geven volgens de Nederlandse Arbeidsinspectie nog te weinig prioriteit aan het opbouwen van kennis over hun eigen risico’s. Uit het implementatierapport over de herziene ARIE-regeling in de periode 2023-2025 blijkt dat de meeste bedrijven welwillend zijn, maar dat een systematische risicoanalyse nog geen vaste gewoonte is. Dat houdt de kans op een zwaar ongeval onnodig hoog.

ARIE-bedrijven bouwen te weinig kennis op

De Arbeidsinspectie startte in 2023 met een implementatietraject om ARIE-bedrijven voor te bereiden op de herziene regeling en om een basis te leggen voor risicogerichte inspecties bij deze groep. Twee jaar later blijkt dat de meeste ARIE-bedrijven zich bewuster zijn van de gevaren op hun locatie, maar dat ze onvoldoende prioriteit geven aan het ontwikkelen van kennis die nodig is om een zwaar ongeval te voorkomen. Zonder die kennis blijft een risicoanalyse op papier staan, terwijl de werkvloer om concrete maatregelen vraagt. Voor productieleiders en technisch directeuren bij deze ARIE-bedrijven betekent dit dat veiligheid vaker een papieren exercitie is dan een sturend onderdeel van de bedrijfsvoering. De Arbeidsinspectie wil dat daar verandering in komt via gerichte controles.

Adviesbureaus krijgen te weinig houvast

De toezichthouder is ook kritisch op de rol van externe adviseurs. Programmamanager Charlotte Kottier zegt daarover: “Bedrijven schakelen een adviesbureau in, maar hebben zelf te weinig kennis over de regeling. Dat heeft gevolgen voor de opdracht die ze aan een adviesbureau geven, en dus voor het advies dat daaruit rolt. Bedrijven met te weinig kennis zijn geen volwaardige gesprekspartner voor een adviseur.” Het resultaat is dat analyses bij ARIE-bedrijven te algemeen zijn en niet aansluiten op de specifieke situatie van een bedrijfslocatie. Daar door blijft de kans op een zwaar ongeval te hoog, terwijl de leiding in de veronderstelling verkeert dat de juiste maatregelen al getroffen zijn.

Van zuivel tot metaal: wie valt onder de regeling

De ARIE-regeling geldt voor bedrijven die werken met een hoeveelheid en combinatie van gevaarlijke stoffen die het risico op een zwaar ongeval groot maakt. Denk aan het reinigen van installaties, het bewerken van metaal of de productie van chemische stoffen. Ook zuivelbedrijven, voedingsmiddelenfabrikanten, waterzuiveraars, metaalbedrijven en bedrijven die bulk op- en overslaan vallen onder de regeling voor ARIE-bedrijven. Veel van deze bedrijven zijn actief in de procesindustrie, waar continue processen en grote volumes gevaarlijke stoffen samenkomen. Dat overlapt deels met de groep Seveso-inrichtingen, die onder een vergelijkbaar Europees regime vallen. Voor inkoopmanagers en operationeel managers is dit een signaal om risicobeheersing niet aan eén adviesbureau over te laten, maar zelf eigenaarschap te houden over de aanpak van ARIE-bedrijven binnen de eigen organisatie. Het volledige implementatierapport ARIE 2023-2025 geeft per sector een overzicht van de knelpunten.