Home » Procesindustrie » Procesindustrie breed » Milieu, water en recycling » Barneveldse machinebouwer wint innovatieprijs met laserlijn voor zonnepaneelrecycling
Door: Redactie - 12 november 2026 |
Stalero Machinebouw uit Barneveld heeft de Innovatieprijs Regio Foodvalley 2026 gewonnen in de categorie Industrie & Logistiek. De vakjury bekroonde de Matra ST 747, een volledig geautomatiseerde machinelijn die afgedankte zonnepanelen met een laser in hun afzonderlijke lagen uit elkaar haalt. Daarmee komt zonnepaneelrecycling binnen bereik waarbij glas, aluminium, silicium en zilver als zuivere grondstof terugkomen, in plaats van als opvulmateriaal onder het wegdek te verdwijnen.
Nederland telt inmiddels tientallen miljoenen zonnepanelen, en de komende jaren bereikt een groeiend deel daarvan het einde van de levensduur. Die panelen bevatten waardevolle materialen, maar fabrikanten lijmen de lagen tijdens de productie zo stevig aan elkaar dat scheiden achteraf erg lastig is. “Een zonnepaneel bestaat uit verschillende onderdelen, zoals een aluminium frame, een glasplaat, een achterplaat van glas of folie en zonnecellen die meestal van silicium zijn gemaakt”, legt Hanno van de Bunt van Stalero uit tegenover de Barneveldse Krant. “Die onderdelen worden met lijm bij elkaar gehouden, en bij bestaande recyclingmethoden is het niet mogelijk om die lijm volledig te verwijderen. Er blijven altijd resten achter op waardevolle onderdelen, zoals het silicium of het zilver dat in panelen wordt gebruikt.”
In de praktijk levert daarom alleen het aluminium frame nog een bruikbare grondstof op, terwijl de rest van het paneel grotendeels door een shredder gaat. Wat overblijft, dient vervolgens als bodemverharding onder wegen of verdwijnt in asfalt. Voor de circulaire economie is dat een gemiste kans, omdat juist zilver en silicium kostbare stoffen zijn die anders opnieuw gewonnen of geproduceerd moeten worden. Zonnepaneelrecycling die verder reikt dan het frame staat daarom al jaren hoog op het verlanglijstje van recyclers.
Het idee voor de machine ontstond tijdens een vakantie. Eigenaar Robert van Laar van Stalero reed op een zonnige dag langs uitgestrekte zonnepanelenvelden in Duitsland en vroeg zich af wat er met al die panelen gebeurt zodra ze aan vervanging toe zijn. Na zijn terugkeer ging hij aan de slag met ideeën om ze te recyclen, en enkele jaren later werken Hanno van de Bunt (22) uit Terschuur en zijn collega Sander de Vree fulltime aan het project. Omdat het bedrijf actief is in machinebouw en assemblage, had het de kennis van handling, automatisering en productielijnen al in huis om het concept zelf uit te werken.
Aan het huidige ontwerp gingen jaren van ontwikkelen, testen en opnieuw beginnen vooraf. “Inmiddels hebben we een volledig doorontwikkeld prototype”, zegt Van de Bunt. Volgens hem blijkt uit de laatste testresultaten dat de machine doet wat het team ervan verwacht, terwijl de afstelling inmiddels is geperfectioneerd. Stalero heeft de complete lijn tot in detail uitgetekend, en die komt uit op een machine van ongeveer 25 meter lang.
De panelen komen op pallets binnen en gaan vervolgens automatisch de lijn in. Eerst verwijdert de installatie het aluminium frame, de aansluitkabels en de aansluitbox, zodat die materialen direct beschikbaar komen. Daarna volgt de kern van de innovatie: een zeer nauwkeurige laserstraal die gericht energie in het paneel brengt en de lijm tussen de lagen verkoolt. “Daardoor kunnen we de onderdelen vervolgens volledig terugbrengen tot de oorspronkelijke grondstoffen”, aldus Van de Bunt. De lagen komen los van elkaar te liggen en gaan elk afzonderlijk de verdere verwerking in, zonder dat ze eerst worden versnipperd of met elkaar vermengd raken.
Omdat de laser alleen de lijmverbinding verwarmt en niet het complete paneel, is het proces bovendien opvallend zuinig. Volgens Stalero verbruikt de laserstap ongeveer 0,5 kWh per paneel, terwijl thermische verwerking via pyrolyse rond de 25 kWh per module vraagt. Dat komt neer op een besparing van meer dan 97%. Voor zonnepaneelrecycling op industriële schaal is dat een belangrijk argument, want het energieverbruik weegt zwaar mee in de kosten van elke verwerkingsstap.
Na de ontmanteling verlaten glas, aluminium, silicium en zilver de lijn als gescheiden stromen. Vooral zilver is interessant, omdat het metaal waardevol is maar tot nu toe lastig terug te winnen. Oudere zonnepanelen bevatten volgens Stalero zo’n 10 tot 20 gram zilver per stuk, en dankzij de gecontroleerde scheiding van de lagen kan ook dat materiaal gericht worden afgevangen voor hergebruik. Doordat de stromen niet vermengd raken en er geen lijmresten op achterblijven, komen ze in hoge zuiverheid terug en zijn ze direct opnieuw inzetbaar.
De Matra ST 747 verwerkt zowel hele als gebroken panelen en kan overweg met glas-folie- en glas-glasconstructies. Veel bestaande recyclingmethodes zijn beperkt tot één type paneel, terwijl deze lijn breed inzetbaar is, ongeacht het type of de staat van het aangeleverde materiaal. Elk paneel doorloopt de installatie in ongeveer dertig seconden. Bij een draaitijd van acht uur per dag komt dat volgens het bedrijf neer op een jaarcapaciteit van circa 6.000 ton zonnepanelen.
Stalero ziet vooral kansen vanaf 2030. “Zonnepanelen hebben een economische levensduur van ongeveer twintig jaar, en de eerste grote hoeveelheden zijn vanaf 2010 geplaatst”, licht Van de Bunt toe. “Wij verwachten daarom dat vanaf 2030 wereldwijd veel panelen aan vervanging toe zijn.” Volgens de berekeningen van het bedrijf zijn in 2030 alleen in Nederland al twee machines nodig om de recyclingvraag aan te kunnen, terwijl dat aantal in 2035 is opgelopen tot tien.
Lange tijd hield Stalero het project grotendeels geheim, en ook nu het bedrijf ermee naar buiten treedt, gaat het voorzichtig met het prototype om. Zo mocht de verslaggever van de Barneveldse Krant de machine alleen bekijken als die niet op camera werd vastgelegd. Die terughoudendheid heeft een reden, want bedrijven over de hele wereld werken aan methodes om zonnepanelen volledig terug te brengen tot hun grondstoffen. “We weten dat in China een partij heel ver is met een andere methode, waarbij de onderdelen van elkaar worden losgesneden”, zegt Van de Bunt. “Maar ook daar blijft het probleem van de lijmresten bestaan.”
Dat een concurrent Stalero alsnog voorbijstreeft, kan Van de Bunt zich moeilijk voorstellen. Hij baseert dat niet alleen op het eigen onderzoek, maar ook op contacten met Stichting OPEN, de organisatie die in Nederland verantwoordelijk is voor de inzameling en recycling van onder meer zonnepanelen. Via de internationale contacten van die stichting kreeg het bedrijf te horen dat de methode wereldwijd uniek is. Volgens Van de Bunt heeft de machinebouwer daarmee “goud in handen”.
De prijsuitreiking vond plaats op dinsdagavond 27 oktober in een volle De Hof in Renswoude. Een onafhankelijke vakjury selecteerde vooraf negen ondernemers, drie per categorie, verdeeld over Agri & Food, ICT en Industrie & Logistiek. In de jury zaten onder meer Wim Werkman van FOV Regio Foodvalley, Ellen Verhoeven van Rabobank Vallei en Rijn en Frank Croes van Living Lab Regio Foodvalley Circulair. Zij letten op originaliteit, impact, duurzaamheid en circulariteit en op ondernemerschap. Over de inzending van Stalero oordeelde de vakjury dat de innovatie “een oplossing biedt voor precies datgene waarop de recycling van zonnepanelen overal telkens weer vastloopt”.
In dezelfde categorie ging de publieksprijs naar WEMO-techniek uit Voorthuizen, voor een slim kwaliteitssysteem voor geperste pellets. Ook in de andere categorieën vielen bedrijven uit de regio in de prijzen: Grassa uit Wageningen won de vakjuryprijs Agri & Food met een technologie die lokaal gras verwerkt tot eiwit en veevoer, en Dronebotics uit Rhenen kreeg de ICT-prijs voor een commandocentrum waarin drones, data-analyse en kunstmatige intelligentie samenkomen. De Young Talent Award ging naar de Veenendaalse startup Infaris, die zwakke plekken in digitale omgevingen van mkb-bedrijven opspoort.
Hoe groot de kansen ook zijn, Van de Bunt beseft dat Stalero als relatief klein Barnevelds bedrijf niet zomaar wereldwijd de markt kan bedienen. “De potentie is zo groot dat het voor ons lastig is om vanaf 2030 de machine wereldwijd in de markt te zetten”, zegt hij. “Ook de daadwerkelijke productie wordt een uitdaging.” Na de prijsuitreiking klonk dezelfde boodschap: “Wij zoeken nu recyclepartners om de productielijn werkelijkheid mee te maken, dus de erkenning van de prijs en de aandacht helpt hopelijk.”
Voor de Nederlandse maakindustrie laat het project zien hoe een regionale machinebouwer met kennis van automatisering een antwoord kan bouwen op een afvalprobleem dat de komende decennia alleen maar groter wordt. Van de Bunt wijst daarbij ook op het maatschappelijke belang: “Het is zonde dat daarbij kostbare grondstoffen verloren gaan. Als dat in de toekomst niet meer nodig is, is dat goed nieuws voor ons allemaal.” Of de Barneveldse lijn de stap van prototype naar zonnepaneelrecycling op industriële schaal maakt, hangt nu vooral af van de partners die Stalero de komende tijd weet aan te trekken.
Dit artikel delen op je eigen website? Geen probleem, dat mag. Meer informatie.
Onafhankelijk nieuwsplatform voor de proces- en productie-industrie in Nederland en België. Dagelijks nieuws, achtergronden, columns en de complete industrie-agenda.
