We maken allemaal gebruik van staal, iedere dag (Opinie)

Het staalbedrijf in IJmuiden maakt staal voor de automobielindustrie: sterk en vervormbaar staal voor veilige auto onderdelen. Voor de verpakkingsindustrie maakt het dun plaatstaal voor drankblikjes, voedselblikken en batterijen. Voor de constructie en bouwsector worden platen en profielen gemaakt voor gebouwen en infrastructuur. De machinebouw en andere industrieën gebruiken slijtvast staal, bijvoorbeeld voor graafmachines en andere zware apparatuur.

Dat zegt Roel Berghuis, voormalig FNV-onderhandelaar bij Tata en een van de grondleggers van het groene staalplan. De komende weken schrijft hij voor IJmond360 enkele opiniestukken over groen staal.

Ook worden in IJmuiden gelaste stalen buizen gemaakt. Deze worden gebruikt voor de hoofdsteunen in auto’s, voor voetbalstadions en voor verwarmingsbuizen.

In een keukenoven zit hittebestendig staal. Op de kookplaat is staal te vinden en ook het oppervlak van de afzuigkap en de binnenkant en buitenkant van de koelkast zijn vaak van staal gemaakt. Iedereen maakt gebruik van staal. Elke dag.

Realiseert de milieubeweging zich wel dat ook zij, naast al het dagelijkse gebruik van staal, gebruikmaakt van stalen kettingen, klimrekken en frames voor spandoeken?

Groen Staal

Dit staal moet in de toekomst worden gemaakt met de techniek van Groen Staal. Daarbij wordt ijzererts niet langer in een hoogoven met steenkool verwerkt.

In een zogenoemde DRI installatie worden korrels ijzererts met gas omgezet in vrijwel zuiver ijzer. Daarvoor kan aardgas worden gebruikt, maar uiteindelijk vooral waterstof. Vervolgens gaan deze ijzerkorrels samen met schroot, zoals oud en afgedankt metaal, naar een elektrische oven.

In deze oven wordt het materiaal met krachtige elektrische vonken gesmolten tot nieuw staal. Bij dit proces komt veel minder CO₂ vrij dan bij de traditionele productie in een hoogoven.

Het staal kan daarna worden gebruikt voor onder meer constructiebalken, gebouwen, buizen, auto onderdelen en verpakkingen.

Het Hoogoven Museum

Het Hoogovens Museum heeft sinds enkele maanden een expositie ingericht over Groen Staal. Dat is opmerkelijk, omdat het museum normaal gesproken vooral laat zien waar het staalbedrijf vandaan komt. Met deze expositie laat het juist zien waar het naartoe gaat: de nieuwe staaltijd.

Het Hoogovens Museum maakt een complex verhaal begrijpelijk. Met een heldere introductiefilm, interactieve modellen en een visuele opstelling wordt stap voor stap uitgelegd hoe staal straks schoner en slimmer wordt gemaakt. Een deel van de opstelling is door het museum zelf gebouwd met een 3D printer.

In de expositie wordt onder meer aandacht besteed aan waterstof en aan de DRI en EAF technologie.

Volgens het museum ziet de staalproductie er in 2030 als volgt uit: van twee hoogovens en twee kooks en gasfabrieken naar één hoogoven, één kooks en gasfabriek, één DRI fabriek en één Electric Arc Furnace installatie.

“Als Hoogovens Museum kun je niet stilstaan. Je moet de toekomst laten zien en uitleggen hoe het moet gaan werken. Dit is de richting en we hebben geen andere keuze meer dan deze koers met Groen Staal”, vertelde een betrokken museummedewerker mij vurig tijdens mijn bezoek.

Toekomst en optimisme

De verduurzaming van de staalfabriek zou kunnen fungeren als vliegwiel voor de energietransitie. Zij kan ook bijdragen aan nieuwe waardeketens, verdere verduurzaming en een circulaire economie in de IJmond en het gehele Noordzeekanaalgebied.

Dit biedt veel kansen voor nieuwe werkgelegenheid en voor ondernemers in de IJmond. Er kan een industrieel complex ontstaan vol duurzame activiteiten.

Op het fabrieksterrein en daarbuiten kan ruimte komen voor middelgrote en kleine bedrijven, waaronder start ups die zich bezighouden met deze snel groeiende industriële activiteiten in Nederland.

Verwacht wordt dat het aantal directe arbeidsplaatsen zal groeien. Dat kan ook zorgen voor een toename van het aantal indirecte arbeidsplaatsen bij andere bedrijven in de regio.

Laten we optimistisch zijn.