Door: redactie - 8 januari 2026 |
In een grote impuls voor technologische innovatie in ons land heeft het Nederlandse onderzoeksveld rond fotonische chips een financiering van ruim 16 miljoen euro ontvangen, afkomstig van NWO en het Nationaal Groeifondsprogramma PhotonDelta. Deze investering ondersteunt achttien veelbelovende projecten die zich richten op de ontwikkeling van nieuwe technologieën met lichtdeeltjes, die een breed scala aan toepassingen kunnen hebben. Denk hierbij aan verbeteringen in medische apparatuur, duurzame kunstmatige intelligentie en snellere draadloze communicatie. Nederlands onderzoek staat hiermee in de voorhoede van een veelbelovende toekomst, waarin energiezuinige en krachtige chips de norm kunnen worden.
De financiering van meer dan 16 miljoen euro biedt een stevige basis voor Nederlands onderzoek naar fotonische chips, een technologie die werkt met licht in plaats van elektriciteit. Deze chips zijn niet alleen sneller, maar ook veel zuiniger in energieverbruik vergeleken met traditionele elektronische varianten. Dit maakt ze geschikt voor diverse sectoren, zoals gezondheidszorg en telecommunicatie.
Geïntegreerde fotonica is door de overheid benoemd als een van de tien prioritaire technologieën in de Nationale Technologiestrategie. Het doel van NWO en PhotonDelta is om met deze middelen de ontwikkeling van nieuwe materialen en systemen te versnellen. Dit kan leiden tot doorbraken in meerdere vakgebieden.
Tjerk Opmeer, directeur Innovatie bij het ministerie van Economische Zaken, is enthousiast over de mogelijkheden. Hij geeft aan dat het Nationaal Groeifonds zich inzet voor langdurige economische groei en dat fotonica hierin een sleutelrol speelt. Dankzij deze investering kunnen achttien projecten van start gaan, die Nederland verder helpen op het gebied van communicatie, gezondheidszorg en duurzame energie.
Binnen het kader van Nederlands onderzoek naar fotonische chips zijn er verschillende projecten die financiering hebben gekregen. Een voorbeeld is het project aan de TU Eindhoven, waar een nieuw type lichtdetector wordt ontwikkeld met hexagonaal SiGe. Dit kan nuttig zijn voor medische technologie en communicatie.
Een ander project, uitgevoerd aan de Universiteit Utrecht, richt zich op nanokristallen voor betere LED-verlichting en microLED’s. Deze technologie kan worden toegepast in beeldschermen en verlichtingssystemen. Daarnaast werkt de Vrije Universiteit Amsterdam aan een platform voor realtime controle over licht, met mogelijke toepassingen in autonome voertuigen en medische beeldvorming.
Aan de TU Delft wordt onderzoek gedaan naar een printbare inkt voor sensoren die onzichtbaar licht kunnen uitzenden en detecteren. Dit biedt kansen voor gezondheidszorg, zonder invasieve methoden zoals bloedafname. Ook worden er sensoren ontwikkeld voor fusiereactoren, wat kan bijdragen aan de energietransitie.
De breedte van de gefinancierde projecten toont aan hoe veelzijdig fotonische chips kunnen zijn. Zo wordt aan de TU Eindhoven gewerkt aan optische verbindingen voor quantumcomputers die functioneren bij extreem lage temperaturen. Een ander project ontwikkelt energiezuinige chips voor AI-toepassingen, geïnspireerd op de werking van het menselijk brein.
Daarnaast zijn er initiatieven gericht op medische diagnostiek, zoals sensoren van gouddeeltjes voor het detecteren van moleculen. Dit kan helpen bij snellere en nauwkeurigere diagnoses. Ook worden compacte beeldsensoren ontwikkeld voor materiaalinspectie en metingen van luchtvervuiling, met toepassingen in satelliettechnologie.
De kracht van deze financiering ligt in de samenwerking tussen universiteiten, onderzoeksinstituten en overheden. Projecten zoals die aan de Universiteit Leiden, waar optische schakelingen worden ontwikkeld die met licht kunnen worden geherprogrammeerd, laten zien hoe geavanceerd de technologie is. Dit kan de basis vormen voor energiezuinige quantumcomputers.
Een ander voorbeeld is het project aan Amsterdam UMC, waar een methode wordt ontwikkeld om optische eigenschappen van weefsels te meten. Dit kan breed worden toegepast in zowel gezondheidszorg als materiaalkunde. De diversiteit aan projecten onderstreept het belang van gezamenlijke inspanningen in dit veld.
Met deze financiering staat Nederlands onderzoek op een keerpunt. Projecten zoals die aan de TU Delft, waar AI-chips worden ontwikkeld die licht gebruiken in plaats van elektriciteit, kunnen leiden tot extreem snelle en zuinige technologieën. Deze chips hebben ook zelflerende capaciteiten, wat ze nog slimmer maakt.
Daarnaast worden er aan de Universiteit van Amsterdam compacte quantumapparaten ontwikkeld voor precisieklokken en een stabieler internet. Dit soort ontwikkelingen kan de manier waarop we technologie gebruiken ingrijpend veranderen, met voordelen voor zowel bedrijven als consumenten.
De investering van 16 miljoen euro is een duidelijke erkenning van het potentieel van fotonische chips. Projecten zoals die aan de TU Eindhoven, gericht op sensoren voor draadloze optische communicatie, kunnen bijdragen aan snellere internetverbindingen en toepassingen in het Internet of Things. Dit biedt kansen voor een verbonden samenleving.
Meer informatie over de gefinancierde projecten is te vinden via de NWO. Deze bron geeft een volledig overzicht van alle initiatieven en hun doelen.
Dit artikel delen op je eigen website? Geen probleem, dat mag. Meer informatie.