Chemelot presenteert investeringsplan van 1,7 miljard euro

Chemiecluster Chemelot legt een investeringsplan op tafel dat oploopt tot 1,7 miljard euro. Met twaalf projecten wil het cluster in Geleen zijn concurentiepositie herstellen, productie vasthouden en banen behouden. De bedrijven vragen daarnaast om 150 miljoen euro maatwerksteun van Rijk en provincie Limburg. Zonder ingrijpen dreigt volgens de opstellers afbouw van kritieke ketens en een grotere afhankelijkheid van import.

Chemelot bundelt twaalf projecten

Het cluster bundelt twaalf projecten die samen de basis moeten leggen voor een gezondere toekomst. Door de sterke verwevenheid op het terrein kan het wegvallen van één bedrijf ook andere fabrieken raken. De opstellers waarschuwen dat productieafbouw, verlies van ketens en meer importafhankelijkheid op de loer liggen wanneer nu niets gebeurt. De bedrijven dragen met investeringen van 1,6 tot 1,7 miljard euro het leeuwendeel van de kosten, zo’n 80 tot 85 procent van de totale capex, en ramen daarnaast nog eens 1,6 miljard euro aan onderhoud. Ze plaatsen het plan nadrukkelijk in de bredere opgave rond de verduurzaming van de basisindustrie, die onder druk staat door hoge energiekosten.

Investeringsplan leunt op drie grote projecten

Ongeveer 90 procent van het investeringsplan zit in drie projecten: RWE FUREC, de polyesterrecyclingfabriek van Reju en de thermal oxidizer van AnQore. Voor koolstofarme en circulaire chemie raamt het investeringsplan 1,3 tot 1,5 miljard euro, met FUREC en Reju als kern. FUREC moet uit niet-recyclebaar afval circulair syngas maken. Binnen het platform kan jaarlijks zo’n 55.000 ton circulaire waterstof richting 288.000 ton circulaire methanol of de ammoniakketen gaan.

Reju wil jaarlijks circa 38.000 ton gerecycled polyester uit textielafval produceren en kreeg al een positieve beschikking voor NIKI-steun. AnQore bouwt een installatie die de lachgasuitstoot uit de acrylonitrilproductie met 92 tot 98 procent terugdringt. De support letters van de bedrijven zijn nadrukkelijk geen onvoorwaardelijke investeringsbesluiten; ze bevestigen alleen de bereidheid om de plannen verder uit te werken.

Gevraagde maatwerksteun binnen het investeringsplan

De 150 miljoen euro maatwerksteun in het investeringsplan is volgens de partijen nodig voor knelpunten waar private financiering en generieke regelingen tekortschieten. Die bijdrage staat los van verzoeken om onder meer SDE++, NIKI en VEKI, compensatie voor elektriciteitskosten en infrastructuur voor waterstof en CO2. Ook een publieke grondpositie wordt onderzocht.

Als bestemming noemt Chemelot onder andere de integratie van OCI Nitrogen en Fibrant, een vanadiuminstallatie van ARLANXEO en de multimodale corridor naar Stein. Andere projecten in het investeringsplan houden bestaande ketens overeind. Fibrant houdt zijn stilgelegde caprolactamfabriek gereed voor een mogelijke herstart, terwijl SABIC een stoomturbine door elektrische aandrijving wil vervangen. De potentiële jaarlijkse waarde raamt het cluster op 280 tot 310 miljoen euro, goed voor circa 1 miljoen ton CO2-reductie.

Nog geen harde toezegging uit Den Haag

‘De industrie is belangrijk voor Nederland en zit in een uitdagende periode. Het clusterplan laat zien dat er perspectief is’, schrijven minister Stientje van Veldhoven-van der Meer en staatssecretaris Jo-Annes de Bat aan de Kamer. De beslisnota stelt dat het kabinet niet vooruitloopt op steun. Het investeringsplan past binnen de bredere maatwerkaanpak voor verduurzaming van de industrie, die het kabinet onlangs voortzette met meer nadruk op realisme. Stichting Chemelot, de bedrijven, het Rijk en de provincie willen in het najaar tot een gezamenlijke routekaart komen, met tijdlijnen, voorwaarden en mijlpalen.

De provincie wijst erop dat zij met een besluit over de multimodale corridor al een eerste bijdrage aan het investeringsplan heeft geleverd. Of het volledige plan werkelijkheid wordt hangt af van businesscases, vergunningen en afnamecontracten die grotendeels nog moeten worden ingevuld.