Home » Procesindustrie » Procesindustrie breed » Milieu, water en recycling » België test recyclage van flexibele voedselverpakkingen via digitale watermerken
Door: Redactie - 26 juni 2026 |
België is het eerste Europese land dat op grote schaal test of flexibele voedselverpakkingen zoals chipszakjes en koekjeswikkels via de PMD-zak terug kunnen keren als nieuwe verpakking. Onzichtbare digitale watermerken laten sorteermachines het verschil zien tussen food en nonfood. Afvalorganisatie Fost Plus leidt de proef, samen met voedingsreuzen als Mondelēz, Ferrero en PepsiCo. De inzet: voldoen aan de Europese recyclagedoelen voor 2030.
Voor wie de verpakking in handen houdt, verandert er niets zichtbaars. Toch krijgen sommige snackverpakkingen voortaan een digitaal watermerk, een soort QR-code die het blote oog niet opmerkt. De code bevat informatie over wat er in de verpakking heeft gezeten. Camera’s op de sorteerlijn lezen die code en sturen elke verpakking naar de juiste stroom. Belgische sorteercentra splitsen het huishoudelijk verpakkingsafval vandaag al in zestien materiaalstromen. De watermerktechniek voegt daar een extra laag aan toe: het onderscheid tussen verpakkingen waar voeding in zat en die van non-foodproducten, zoals de plastic omverpakking van luiers. Dat onderscheid is de sleutel tot betere plastic recycling van flexibele voedselverpakkingen, want zonder die scheiding belandt waardevol materiaal in een te lage kwaliteitsklasse.
Voor de voedselveiligheid gelden strenge regels. Tot nu mag enkel gerecycleerd PET, afkomstig van drankflessen en schaaltjes, opnieuw dienen als voedselverpakking. De reden is simpel: minstens 95 procent van de gesorteerde PET uit de PMD-zak was oorspronkelijk al voedselverpakking, dus het hergebruikte materiaal blijft veilig. Bij flexibele voedselverpakkingen ligt dat moeilijker. Zakjes, folies en films uit de gewone afvalstroom raken vermengd met verpakkingen van non-food, en de huidige sorteermachines zien dat verschil niet. Daardoor konden flexibele voedselverpakkingen tot dusver niet voedselveilig de kringloop terug in. De digitale watermerken doorbreken die blokkade en maken een aparte, schone stroom mogelijk. Zo ontstaat voor het eerst een betrouwbare route om gebruikte snackverpakkingen opnieuw in te zetten in plaats van ze te verbranden. De huidige werkwijze laat juist die grote stroom verpakkingsfolie ongebruikt liggen.
De proef draait binnen het HolyGrail 2030 programma, een samenwerking van zo’n 75 lokale, Europese en internationale bedrijven en organisaties onder coördinatie van merkenkoepel AIM. Fost Plus stuurt de Belgische sorteertesten aan. Gesorteerde balen folie reizen naar het Duitse sorteercentrum van Hündgen Entsorgung, dat met hogeresolutiecamera’s de watermerken uitleest. De techniek komt van Digimarc en Pellenc ST. Het is de eerste nationale test in Europa met flexibele voedselverpakkingen uit echt huishoudelijk gebruik. Juist dat maakt de proef waardevol: de verpakkingen zijn geplooid, beschadigd of vervuild, precies zoals ze in de praktijk binnenkomen. Een labotest zou die rommelige realiteit nooit nabootsen en daarmee weinig zeggen over de praktijk. Lukt de scheiding ook onder die ruwe omstandigheden, dan komt een gesloten kringloop binnen bereik en groeit het vertrouwen in een bredere circulaire economie.
De timing is geen toeval. De Europese Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) verplicht dat plastic voedselverpakkingen vanaf 2030 minstens tien procent gerecycleerd materiaal bevatten. Wie nu geen betrouwbare, voedselveilige recyclagestroom voor flexibele voedselverpakkingen opbouwt, loopt straks tegen die norm aan. Voor producenten en verwerkers in de industrie betekent dat investeren in sortering, watermerken en recyclagecapaciteit, ruim voordat de regels gaan gelden. Een vroege keuze voor de juiste sorteertechniek scheelt later kosten en risico. De Europese kaders rond verpakkingsafval staan beschreven op de pagina over verpakkingsafval van de Europese Commissie. België geldt op het vlak van verpakkingsrecyclage al jaren als voortrekker en zet met deze test opnieuw een stap. De recyclagetesten om voedselveilig materiaal te winnen, starten in België eind dit jaar. Slaagt de aanpak, dan kunnen ook chipszakjes en koekjeswikkels straks weer als verpakking voor voeding op de schappen liggen. Voor flexibele voedselverpakkingen zou dat een doorbraak zijn die de hele recyclageketen versterkt.
Dit artikel delen op je eigen website? Geen probleem, dat mag. Meer informatie.