Slimme meters uit China: innovatie of risico?

De energietransitie in Nederland neemt een nieuwe wending met een miljoenenorder voor slimme meters, maar de herkomst van deze technologie roept vragen op. Regionale netbeheerders Alliander, Enexis en Stedin hebben een opdracht gegund aan het Chinese Kaifa Technology voor vier miljoen slimme meters. Deze stap moet het energienet helpen stabiliseren te midden van groeiende piekbelastingen. Toch klinkt er kritiek vanuit de industrie over veiligheid en afhankelijkheid van niet-Europese producenten.

Technologie achter slimme meters

De nieuwe slimme meters zijn ontworpen om het elektriciteitsnet per minuut te monitoren en in balans te houden. Dit is hard nodig met de opkomst van zonnepanelen, warmtepompen en laadpalen die het net zwaar belasten. Deze digitale meters, die vanaf 2026 verplicht worden, vervangen de oude analoge draaischijfmeters. Ze bieden netbeheerders de mogelijkheid om op afstand live data uit te lezen. Dit optimaliseert de energieverdeling en vermindert downtime voor zowel bedrijven als huishoudens.

De sensorcomponenten in deze meters, geleverd door Kaifa Technology, bevatten geen schakelaars of telecommunicatietechnologie, aldus Netbeheer Nederland. Dit zou risico’s op het gebied van cybersecurity beperken. Toch blijft de vraag hoe deze technologie zich verhoudt tot Europese alternatieven.

Samenwerking met Chinese producenten

De keuze voor Kaifa Technology, waarin het Chinese staatsbedrijf China Electronics Corporation een belang van 35 procent heeft, zorgt voor onrust. Dit staatsbedrijf is een grote speler in telecomapparatuur en staat op uitsluitingslijsten van Nederlandse pensioenfondsen en verzekeraars. De prijs van de slimme meters ligt volgens bronnen aanzienlijk lager dan wat Europese leveranciers kunnen bieden. Dit roept vragen op over mogelijke subsidies vanuit de Chinese staat.

Henry Lootens van Fedet, de branchevereniging voor elektrotechnische fabrikanten, uit scherpe kritiek: „Als je een aanbieding doet tegen een fors lagere prijs dan de Europeanen kunnen doen, dan moét er wel geld van de Chinese staat bij zitten.” Zijn woorden weerspiegelen de zorgen over eerlijk concurreren. Daarnaast twijfelen sommigen of Europese producenten de benodigde aantallen op tijd kunnen leveren.

Veiligheid en audits van slimme meters

Veiligheid van het energienet staat hoog op de agenda. De AIVD waarschuwde eerder voor Chinese invloed op vitale sectoren in Nederland. Netbeheer Nederland stelt echter dat de aanbesteding volledig binnen Europese richtlijnen verloopt. Regelmatige audits bij Kaifa Technology zouden geen problemen aan het licht brengen. Dit biedt enige geruststelling, maar de discussie over afhankelijkheid blijft.

De meters zelf zijn volgens de netbeheerders puur meetsensoren zonder risicovolle technologie. Dit moet het vertrouwen in de systemen versterken. Toch vraagt de industrie zich af of deze controles voldoende zijn om langetermijnrisico’s uit te sluiten.

Impact op de Nederlandse industrie

De keuze voor Chinese slimme meters heeft niet alleen technische, maar ook economische gevolgen. Lootens van Fedet noemt het gedrag van de netbeheerders „verdrietig”. Hij wijst erop dat Europese leveranciers de kwaliteit en capaciteit hebben om deze opdracht aan te kunnen. Het negeren van deze partijen kan de Nederlandse en Europese industrie verzwakken. Dit terwijl overheden juist oproepen om afhankelijkheid van niet-Europese producenten te verminderen.

Voor bedrijven in de elektrotechnische sector betekent dit een gemiste kans om te groeien. De focus op lage kosten lijkt soms voor te gaan op het ondersteunen van lokale innovatie. Dit spanningsveld blijft een uitdaging.

Praktische voordelen van slimme meters

Los van de discussie over herkomst, bieden slimme meters concrete voordelen voor het energienet. Ze helpen pieken en dalen in stroomverbruik beter te beheren, wat storingen vermindert. Voor huishoudens en bedrijven betekent dit een stabielere energievoorziening. Denk aan minder uitval bij het opladen van elektrische auto’s of het draaien van zware machines. Deze technologie verlicht de druk op het net aanzienlijk.

Daarnaast ondersteunen de meters de overgang naar duurzame energie. Ze maken het mogelijk om productie en verbruik nauwkeurig af te stemmen. Dit draagt bij aan een efficiënter energiesysteem dat klaar is voor de toekomstige groei van hernieuwbare bronnen.

Met de verplichte invoering van slimme meters vanaf 2026 staat Nederland voor een grote transformatie. De technologie belooft het energienet te moderniseren en stabieler te maken. Tegelijkertijd blijft de vraag hoe afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers kan worden beperkt. Het debat over veiligheid, prijs en lokale industrie zal de komende jaren alleen maar intenser worden.