De nieuwe kennisorde: 19 van de 25 beste universiteiten ter wereld in China

De wereld van wetenschappelijk onderzoek ondergaat een ongekende verschuiving, waarbij China steeds meer de leiding neemt. Nieuwe gegevens laten zien dat de Zhejiang Universiteit nu de meest productieve onderzoeksplek is, terwijl Harvard naar de derde plaats is gezakt. Dit betekent een historische verandering in de rangorde van de beste universiteiten ter wereld. Chinese instellingen domineren de top 25, met 19 universiteiten(!) in de Leiden Rankings, en laten westerse concurrenten ver achter zich.

Opmars beste universiteiten ter wereld in China

De recente ranglijsten tonen een duidelijke trend: Chinese universiteiten, zoals Shanghai Jiao Tong, behoren nu tot de beste universiteiten ter wereld. Dit succes komt niet uit het niets. Peking heeft jarenlang een bewuste strategie gevolgd om de wetenschappelijke output te verhogen. Tussen 2019 en 2023 groeiden de investeringen in onderzoek en ontwikkeling met bijna 9% per jaar. Dat is een veel sneller tempo dan in de Verenigde Staten.

In 2024 bereikte de Chinese onderzoeksintensiteit al 2,68% van het bbp. Dit werd gestimuleerd door een ambitieus vijfjarenplan. Het resultaat is een krachtig systeem dat niet alleen groter, maar ook efficiënter blijkt dan veel westerse tegenhangers. Instellingen in China publiceren steeds meer artikelen die tot de top van hun vakgebied behoren.

Amerikaanse achteruitgang door eigen keuzes

Terwijl China versnelt, lijkt Amerika zichzelf in de voet te schieten. De daling van Harvard in de ranglijst van beste universiteiten ter wereld is een symptoom van bredere problemen. Politieke beslissingen, zoals bezuinigingen onder de regering-Trump, hebben de budgetten voor onderzoek flink geraakt, zo meldt The New York Times. Laboratoria kampen met tekorten die innovatie beperken.

Daarnaast speelt een cultureel aspect mee. Veel wetenschappers in de VS voelen zich beperkt in hun vrijheid om openlijk te spreken. Dit, samen met strengere regels voor immigratie, heeft de instroom van talent vertraagd. In 2025 daalde het aantal internationale studenten in Amerika met bijna 20% vergeleken met het jaar ervoor. Dit alles verzwakt de positie van Amerikaanse instellingen.

Europa worstelt met eigen uitdagingen

In Europa is de situatie niet veel beter. De Universiteit van Oxford staat op plek 29 in de Leiden-ranglijst, als eerste Europese instelling. De eerste universiteit uit een EU-land, Kopenhagen, staat nog lager. Hoewel er signalen zijn dat Europa jaarlijks miljarden moet investeren om mee te blijven doen met de beste universiteiten ter wereld, worden budgetten vaak gekort. In Nederland bijvoorbeeld, sneed het kabinet-Schoof tot 1 miljard euro weg uit onderwijs en onderzoek.

Toch zijn er pogingen om de trend te keren. De Europese Commissie lanceerde het programma ‘Choose for Europe’ om talent van buiten aan te trekken. Ook ligt er een voorstel voor een budget van 175 miljard euro voor Horizon Europe tussen 2028 en 2034. Dit is bijna een verdubbeling van het huidige bedrag. Of dit genoeg is om te concurreren, blijft onzeker.

Financiële kloof groeit verder

Voorspellingen laten zien dat China tegen 2030 veel meer aan onderzoek zal uitgeven dan de VS. Het verschil kan oplopen tot 600 miljard dollar. Tegen 2035 worden de Chinese uitgaven mogelijk bijna tweemaal zo hoog als die van Amerika. Deze financiële kracht stelt China in staat om toptalent te lokken en moderne faciliteiten te bouwen, wat hun positie onder de beste universiteiten ter wereld verder verstevigt.

De huidige cijfers wijzen op een blijvende verandering in de mondiale kennisorde. Terwijl Chinese instellingen hun dominantie uitbreiden, staan westerse landen voor een lastige keuze. Het opofferen van korte-termijn prioriteiten lijkt nodig om op lange termijn mee te blijven doen. De vraag is of Europa en Amerika deze stap durven te zetten.

Impact beste universiteiten ter wereld in China

De verschuiving naar Chinese dominantie in onderzoek heeft gevolgen voor de hele wereld. Innovaties die vroeger vaak uit het Westen kwamen, vinden nu steeds vaker hun oorsprong in steden als Hangzhou of Shanghai. Dit verandert niet alleen de academische wereld, maar ook de industrie en technologie. Landen die niet investeren, riskeren achterop te raken in deze nieuwe realiteit van beste universiteiten ter wereld.

Het Westen heeft nog steeds sterke punten, zoals een lange traditie van onafhankelijk onderzoek. Maar zonder actie lijkt de kloof met China alleen maar groter te worden.