Door: Redactie - 15 januari 2026 |
Nu Nederland zich voorbereidt op het toekennen van contracten voor nieuwe kerncentrales, worden twee niet-Europese reactorleveranciers algemeen gezien als potentiële winnaars van de komende aanbestedingen: Westinghouse Electric Company en zijn Koreaanse partners, Korea Hydro & Nuclear Power (KHNP) of Hyundai Engineering. Gezien hun centrale rol in het selectieproces is grondige toetsing van deze bedrijven onvermijdelijk. Toch verhult een eenzijdige focus op reactortechnologie een fundamenteler vraagstuk: kerncentrales worden uiteindelijk gebouwd door grote ingenieurs- en bouwbedrijven die onder het niveau van de reactorleveranciers opereren. Het is juist het trackrecord van deze aannemers en onderaannemers dat vaak bepaalt of projecten op tijd, binnen budget en zonder schandalen worden opgeleverd.
Bij zowel door Westinghouse als door KHNP geleide projecten duiken steeds dezelfde mondiale bouwspelers op. Onder hen neemt Hyundai Engineering een bijzonder belangrijke positie in. Het bedrijf is niet alleen een leverancier binnen het binnenlandse ecosysteem van KHNP, maar heeft ook formele samenwerkings- en teamingovereenkomsten gesloten met Westinghouse voor deelname aan AP1000-kernprojecten in Europa1. Daarmee positioneert Hyundai zich als potentiële engineering- en bouwpartner, ongeacht welke leverancier uiteindelijk een aanbesteding wint. Dat maakt het recente verleden van Hyundai direct relevant voor elke Nederlandse kernbeslissing, niet als randspeler, maar als waarschijnlijke uitvoerder op de bouwplaats.
De recente Europese ervaring van Hyundai Engineering biedt weinig geruststelling. In Polen was het bedrijf een hoofdaannemer bij het petrochemische complex Olefiny III, een van de grootste industriële investeringen van het land. Het project, uitgevoerd voor Grupa Azoty via dochteronderneming Azoty Polyolefins, werd aanvankelijk gepresenteerd als een strategisch succes voor de Poolse industrie. In plaats daarvan groeide het uit tot een schoolvoorbeeld van een mislukt megaproject. De kosten liepen fors uit de hand, de oplevering werd met jaren vertraagd en de financiële last droeg bij aan ernstige liquiditeitsproblemen bij Grupa Azoty, wat uiteindelijk leidde tot staatsingrijpen.
Olefiny III ging bovendien gepaard met arbeidscontroverses die het vertrouwen in de bestuurspraktijken van Hyundai verder ondermijnden. Poolse autoriteiten startten onderzoeken nadat meldingen opdoken van migrantenarbeiders die onder erbarmelijke en streng gecontroleerde omstandigheden waren gehuisvest. Hoewel Hyundai Engineering de verantwoordelijkheid bij onderaannemers legde, legde de zaak een structureel probleem bloot dat kenmerkend is voor grote bouwprojecten: de verantwoordelijkheid versnippert over meerdere lagen van onderaanneming, terwijl de juridische, sociale en reputatierisico’s bij het gastland blijven.
Het problematische dossier van Hyundai beperkt zich niet tot de Europese Unie. In Georgië werd het waterkrachtproject Nenskra gepresenteerd als een pijler van nationale energie-onafhankelijkheid. Hyundai Engineering was betrokken als belangrijke aannemer, voordat het project vastliep door aanhoudend verzet van lokale gemeenschappen, milieubezwaren en kritiek van internationale financiële instellingen wegens gebrekkige consultatie en sociale waarborgen. Uiteindelijk werd het project opgeschort, met achterblijvende publieke kosten en onopgeloste geschillen.
Deze patronen zijn relevant omdat Hyundai steeds nadrukkelijker deel uitmaakt van zowel de leveringsstrategie van Westinghouse als het industriële ecosysteem van KHNP. Tegelijkertijd is dat Koreaanse nucleaire ecosysteem zelf al eerder opgeschrikt door grote schandalen.
In de jaren 2010 werd de Zuid-Koreaanse kernsector getroffen door onthullingen dat duizenden reactoronderdelen waren geleverd met vervalste veiligheidscertificaten, wat leidde tot stilleggingen van reactoren en strafrechtelijke veroordelingen. Hoewel KHNP sindsdien hervormingen heeft beloofd, ging het om systemische tekortkomingen die wezen op zwakke controle en toezicht op toeleveranciers.
Ook de recente bouwgeschiedenis van Westinghouse bevat duidelijke waarschuwingen. De AP1000-projecten in de Verenigde Staten behoren tot de duurste mislukkingen in de geschiedenis van de civiele kernenergie. De ineenstorting van het V.C. Summer-project volgde op jaren van onrealistische planningen, gebrekkig toezicht en onbeheersbare kostenstijgingen. Uiteindelijk bleven consumenten achter met miljardenverliezen en droeg het project bij aan het faillissement van Westinghouse.
Een andere belangrijke speler die waarschijnlijk een rol zal spelen bij Europese kernbouw is Bechtel2, dat samen met Westinghouse is geselecteerd als engineering- en bouwpartner voor de eerste kerncentrale van Polen. Ook het Europese verleden van Bechtel is omstreden. In Roemenië werd het bedrijf in verband gebracht met een van de meest schadelijke infrastructuurcontracten uit de recente geschiedenis, nadat het zonder openbare aanbesteding het project voor de Transsylvanische snelweg kreeg toegewezen. Jaren van vertragingen en heronderhandelingen volgden, terwijl slechts een klein deel van de snelweg werd gerealiseerd. Roemeense autoriteiten schatten de schade later op meer dan een half miljard euro, voordat het contract te midden van een politiek schandaal werd ontbonden.
Voor Nederland zijn dit geen verre anekdotes, maar concrete waarschuwingen.
De keuze voor een kernleverancier betekent ook de keuze voor diens bouwpartners, arbeidspraktijken en risicocultuur. De ervaringen in Polen, Roemenië, Georgië en de Verenigde Staten tonen aan dat falende aannemers geen technische voetnoten zijn, maar structurele risico’s die volledige energiestrategieën kunnen ondermijnen.
Als de Nederlandse autoriteiten doorgaan zonder grondige toetsing van de volledige aannemersketens achter Westinghouse, KHNP en Hyundai Engineering, lopen zij het risico niet alleen kernreactoren te importeren, maar ook de opgestapelde aansprakelijkheden van eerdere megaprojectmislukkingen elders.
Dit artikel delen op je eigen website? Geen probleem, dat mag. Meer informatie.
IndustrieVandaag is een onafhankelijk platform met het laatste nieuws van vandaag over de procesindustrie, industrial processing, productie industrie, maakindustrie en elektronica industrie.
Neem contact met ons op:
Tel +31 (0)23 737 07 63
Email via contactpagina
