Robotisering in de bouw: toepassingen en trends

Tijdens het Stumico-event I am Robot bij De Groot in Rosmalen was te horen en te zien hoe robots voor steeds meer toepassingen in de bouwsector worden ingezet. Na een presentatie over het enorme assortiment aan houtbewerkingsmachines van De Groot, deelde Johan Treur van SPARK Campus de belangrijkste inzichten uit een onderzoek dat zij hebben uitgevoerd naar toepassingen van robots in de bouw. Daarna volgde nog een rondleiding langs een aantal robottoepassingen bij De Groot en een presentatie van Tom Catteeuw van Hansaeme Machinery over robotisering.  

De Groot houtbewerkingsmachines

Wie nog niet eerder bij De Groot houtbewerkingsmachines in Rosmalen is geweest, raakt direct onder de indruk van vele machines en complete productielijnen die in hun hallen staan opgesteld. Productspecialist Jeroen Vorstenbosch vertelde hoe dit familiebedrijf sinds de start in 1978 als handelsbedrijf in machines is uitgegroeid tot de marktleidende leverancier van totaaloplossingen voor houtbewerking. Inclusief de bijbehorende automatisering, software en in toenemende mate ook robotisering. Daarna liet Luuk Teurlinx, teamleider van de automation specialisten, zien hoe geautomatiseerde en gerobotiseerde productielijnen werken en waarom succesvolle robotisering een samenspel is van mensen, processen en betrouwbare data. Als onderdeel van de rondleiding bij De Groot was onder andere een Biesse robotlijn zelfstandig aan het werk te zien.

Verkenning inzet robotisering in de bouw

Als eerste gastspreker heeft Johan Treur, programmamanager bij SPARK, de belangrijkste resultaten en inzichten gepresenteerd van het onderzoek: verkenning inzet robots in de bouw. Om het tekort aan woningen en de noodzakelijke energietransitie voor elkaar te krijgen, staat de bouw voor grote uitdagingen op het gebied van arbeidsproductiviteit, personeelskrapte en duurzaamheid. Robotisering wordt steeds vaker gezien als een ondersteunend instrument om die uitdagingen het hoofd te kunnen bieden. Wat onder andere opviel in zijn presentatie is dat de arbeidsproductiviteit in de bouw al decennialang achterblijft ten opzichte van de maakindustrie. Deels natuurlijk door het verschil tussen projectmatig versus procesmatig werken. Toch liggen er nog veel kansen voor meer robotisering in de bouw, te verdelen naar repeterende saaie werkzaamheden, gevaarlijke werkzaamheden, vieze en ongezonde taken en fysiek zware werkzaamheden.

Inspirerende toepassingen

Treur belichtte tijdens zijn presentatie een aantal inspirerende toepassingen. Zoals de HP SitePrint robot voor maatvoering op de bouwvloer, de Hilti Jaibot voor geautomatiseerd boren en de Pax metselrobot, terwijl ondertussen zijn zoon een robothond liet rondlopen, die onder andere voor bouwplaatsinspecties wordt ingezet. Omdat een gestroomlijnd productieproces binnen een fabriek op veel punten afwijkt van een bouwplaats, hoeft een robot in de bouw niet slimmer te zijn dan een mens, maar moet de robot vooral kunnen omgaan met een omgeving die elke dag verandert. De bouw is in de visie van SPARK de ultieme testlocatie voor ‘Physical AI’. Want robotisering verrijkt met AI-functionaliteit is momenteel een belangrijke innovatietrend. De belangrijkste aanbeveling in het onderzoeksrapport van SPARK is: begin nu, kies toepassingen op basis van de taak, omgeving en schaal en betrek het uitvoerende personeel er al vanaf het begin bij.

De robot is maar één schakel

Als laatste spreker vertelde Tom Catteeuw, salesmanager van Handsaeme Machinery waarom een robot maar één schakel is in productieprocessen. Volgens hem is de uitdaging om alle informatie, materialen, logistiek en bewerkingen te verenigen tot één flexibel en betrouwbaar productieproces. Handsaeme Machinery uit het Zuid-West Belgische Izegem levert als familiebedrijf al bijna negentig jaar automatiseringsoplossingen voor onder andere houtbewerking. Hij maakte onder andere inzichtelijk hoe een 3D BIM naar de productie te brengen is, omdat een robot zomaar geen BIM kan lezen. Handsaeme Machinery slaat met MachineConnect een brug tussen de informatie van een bouwelement en de taak die een machine fysiek moet uitvoeren. Vooruitkijkend naar de toekomst van robotisering kunnen we nog interessante innovaties verwachten in combinatie met AI World Models en op termijn natuurlijk ook nog kwantumcomputing.