Jetten bezoekt MKB-maakindustrie: ‘Investeer in brede welvaart’

Minister-president Rob Jetten bracht donderdag een werkbezoek aan twee maakbedrijven in de kop van Noord-Holland. Op uitnodiging van MKB-Nederland en Koninklijke Metaalunie stapte de premier binnen bij Abuco en HGG. Metaalunievoorzitter Mark Helder greep het moment aan om Jetten drie pijlers te overhandigen die de MKB maakindustrie volgens de branchevereniging structureel moeten versterken: sterke maakketens, hogere arbeidsproductiviteit en investeren in talent.

Premier ziet ruggengraat van de economie

Jetten liet er geen misverstand over bestaan: het mkb vormt volgens hem de ruggengraat van de Nederlandse economie, en de maakindustrie speelt daarin een onmisbare rol. Hij toonde zich onder de indruk van wat staalbewerkers in Noord-Holland presteren, niet alleen in productie maar ook in de machines die zij zelf doorontwikkelen. “In Den Haag vergeten we wel eens hoe belangrijk het mkb is,” erkende de premier. Het kabinet wil volgens hem werk maken van minder en simpeler regels, betaalbare elektriciteitskosten en voldoende opgeleid personeel. Een speciale taskforce van ministers moet de aanbevelingen concreet uitvoeren.

Drie pijlers voor de MKB maakindustrie

Helder is voorzichtig positief, maar toch kritisch. “Mooi dat de minister-president onder de indruk is en dat het kabinet oog heeft voor de maakindustrie. Maar we moeten tempo maken, want technologische ontwikkelingen gaan razendsnel.” Wie strategische autonomie, innovatiekracht en duurzaam verdienvermogen serieus neemt, zet de MKB maakindustrie centraal in het beleid, stelt Helder. Metaalunie pleit daarom voor een nadrukkelijk ‘Gemaakt in Nederland’-beleid, waarin de overheid maakketens en ondernemersklimaat versterkt. Cijfers van het CBS laten zien dat de industrie al langer onder druk staat: in 2024 daalde de industriële productie met enkele procenten, terwijl de metaalsector juist investeringen in robotisering opvoerde.

Maakketens en ondernemersklimaat versterken

Nederlandse maakketens functioneren uitsluitend bij intensieve samenwerking tussen bedrijven. Kleinere ondernemingen ontwerpen, leveren, produceren en onderhouden samen met grotere partijen. MKB-maakbedrijven blijken onmisbaar in halfgeleiders, machinebouw, energie, defensie en medische technologie. Zij leveren flexibel maatwerk én dragen bij aan oplossingen voor netcongestie, duurzaamheid en defensie. “Richt het industriebeleid juist op het peloton van mkb-maakbedrijven,” aldus Helder. Maatregelen tegen netcongestie, regeldruk en ruimtetekort vragen volgens hem om versnelling.

Arbeidsproductiviteit verdient nationale prioriteit

De groei van de arbeidsproductiviteit loopt al jaren achter, terwijl die juist omhoog moet om onze brede welvaart overeind te houden. Veel ondernemers in de maaksector willen versnellen met digitalisering, automatisering en nieuwe technologie, zodat ze met minder mensen meer produceren. Metaalunie pleit voor gerichte innovatieprogramma’s. Pas de WBSO aan zodat die óók toepassing van innovaties stimuleert, niet alleen pure ontwikkeling. Naar voorbeeld van Project Beethoven voor de chipindustrie zouden meer sectorspecifieke programma’s moeten volgen. Helder: “Met arbeidsproductiviteit valt in het mkb nog veel te winnen.”

Talent is de achilleshiel van de maakindustrie

De komende jaren ontstaat een tekort van bijna 60.000 technische vakmensen. Zonder hen kan de MKB maakindustrie niet innoveren, produceren of verduurzamen. Helder pleit voor nauwere samenwerking tussen regulier onderwijs, bedrijfsvakscholen en arbeidsmarktbeleid. “Alleen door betere instroom en vaardighedenontwikkeling leiden we de vakmensen van de toekomst op.” Leven Lang Ontwikkelen (LLO) houdt medewerkers inzetbaar in een snel veranderende economie. Zeker in tekortsectoren zoals de maakindustrie vormt personeelsgebrek een structurele bedreiging voor ons verdienvermogen. Metaalunie wil een praktijkgericht, publiek-privaat LLO-stelsel met subsidies en eventueel opleidingsfondsen gekoppeld aan werk.

Gezamenlijke uitvoering binnen de MKB maakindustrie

Koninklijke Metaalunie presenteert zich nadrukkelijk als samenwerkingspartner van de overheid. Via landelijke en tientallen regionale netwerken zit de MKB maakindustrie in de haarvaten van economie en samenleving. De branchevereniging telt ruim 15.000 leden, goed voor een gezamenlijke omzet van 35 miljard euro en werkgelegenheid voor meer dan 180.000 vakmensen. Of de beloofde taskforce van Jetten daadwerkelijk tot snelle resultaten leidt, moet echter nog blijken. Eerdere industriestrategieën strandden regelmatig in ambtelijke trajecten zonder concrete uitkomst. Voor de mkb-maaksector geldt dat woorden nu echt omgezet moeten worden in meetbare actie, wil Nederland zijn brede welvaart en concurrentiekracht behouden.