Maakindustrie manifest ondertekend: sector zet stap van visie naar uitvoering

Tijdens de opening van TechniShow/ESEF 2026 in Utrecht vandaag ondertekende een brede coalitie van brancheorganisaties, maakbedrijven en kennisinstellingen het maakindustrie manifest ‘Samen bouwen aan een toekomstbestendige Nederlandse maakindustrie’. Met dit manifest vertaalt de sector het veelbesproken rapport van Peter Wennink naar concrete actie. Het signaal is helder: de industrie wacht niet langer op Den Haag.

Rapport Wennink als katalysator voor het maakindustrie manifest

Het manifest vloeit rechtstreeks voort uit het rapport van voormalig ASML-topman Peter Wennink, dat eerder opriep tot versterking van het Nederlandse industriële ecosysteem. Wennink pleitte voor schaalvergroting, structurele samenwerking en een digitaal fundament onder de hele productieketen. Dat de sector nu zelf het initiatief neemt, verdient waardering. Tegelijkertijd rijst de vraag of het tempo hoog genoeg ligt. Aziatische en Amerikaanse clusters investeren namelijk al op grote schaal in digitale infrastructuur en ecosysteemvorming.

Vier pijlers onder de uitvoeringsagenda

De ondertekenaars committeren zich aan vier heldere uitgangspunten. Ten eerste kiezen zij voor een gedeeld digitaal fundament. Daarnaast hanteren zij open standaarden als basis voor samenwerking. De derde pijler richt zich op slimmere ketens door structurele data-uitwisseling. Tot slot bundelen de partijen hun innovatiekracht om de internationale concurrentiepositie te versterken. Opvallend is dat het manifest de bedrijfsprocessen centraal stelt en technologie nadrukkelijk als middel positioneert, niet als doel.

Maakindustrie manifest – Digitale eilanden verbinden via industrieel akkoord

In veel Nederlandse productiebedrijven functioneren machines, ERP-systemen, MES-platformen en planningssoftware nog als losstaande eilanden. Die fragmentatie remt schaalbaarheid en innovatiekracht. Het maakindustrie manifest kiest daarom voor procesgedreven digitale integratie: het koppelen van systemen op bedrijfsprocesniveau, zodat productie, planning, kwaliteit en logistiek als samenhangend geheel werken. De technische uitwerking omvat onder meer een gedeelde realtime datalaag, maar de kern blijft standaardisatie van processen en gegevensstructuren.

Tien prominente partijen zetten hun handtekening onder het manifest, waaronder Brainport Industries, FME, Koninklijke Metaalunie, NEVAT, TNO en Smart Industry. Die brede vertegenwoordiging geeft het sectorbreed verbond gewicht. Toch past ook enige nuchterheid. Een handtekening is nog geen implementatie. De ondertekenaars benadrukken zelf dat de beurs geen eindpunt vormt maar het startschot van een doorlopend verbeterprogramma. In de aanloop werkten bedrijven en kennisinstellingen al aan concrete verbeteragenda’s, en tijdens en na TechniShow bevestigen meerdere bedrijven individueel hun steun.

Geopolitieke urgentie geeft extra gewicht

De maakindustrie opereert in een wereld van verschuivende handelsstromen en geopolitieke spanningen. Het maakindustrie manifest spreekt expliciet de ambitie uit om productie en innovatievermogen binnen Europa duurzaam te verankeren. Het doel: het structureel overbodig maken van productieverschuivingen naar regio’s buiten Europa, puur vanwege kostenvoordelen of digitale achterstand. Of dat lukt, hangt uiteindelijk af van de snelheid waarmee dit industrieel akkoord daadwerkelijk leidt tot meetbare resultaten op de werkvloer.