Productie krijgt voorrang, kennisontwikkeling in de industrie onder druk

Vier op de tien professionals in de techniek (38%) verwachten dat een deel van het werk stilvalt als hun meest ervaren technicus of specialist morgen vertrekt. Tegelijkertijd zegt 46 procent dat kennisoverdracht binnen de eigen organisatie vooral toevallig gebeurt en niet structureel is ingebed. Dat blijkt uit de vandaag verschenen TechBarometer 2026. De uitkomsten van het onderzoek leggen een kwetsbaarheid bloot achter het technicitekort: de afhankelijkheid van vakkennis en -kunde die bij individuele medewerkers zit.

Kennisontwikkeling even urgent als werving, structurele aanpak blijft achter

Kennisontwikkeling van bestaande technici is volgens 77 procent van de respondenten net zo urgent als nieuw personeel werven. Die urgentie vertaalt zich nog niet overal in een structurele aanpak: 43 procent zegt dat kennisborging onderdeel is van de bedrijfsstrategie en 42 procent dat de organisatie structureel tijd en budget reserveert voor kennisontwikkeling. Daarmee staat kenniscontinuïteit centraal: zorgen dat cruciale vakkennis behouden blijft en wordt overgedragen, terwijl medewerkers de kennis en vaardigheden ontwikkelen die veranderend technisch werk vraagt. Het invullen van een vacature betekent immers niet automatisch dat kennis van een vertrekkende techneut beschikbaar blijft.

Ervaringskennis en machinekennis staan onder druk

In de industrie zit de kwetsbaarheid vooral in kennis die nauw verbonden is met ervaren medewerkers. Zo ziet 64 procent van de respondenten een groot of zeer groot risico dat ervaringskennis die niet in handleidingen staat onvoldoende behouden blijft. Voor specialistische kennis van machines, installaties en systemen is dat 59 procent. Het gaat daarmee om meer dan informatie vastleggen: ook het herkennen van afwijkingen en het toepassen van ervaring moeten worden overgedragen.

Productiviteit verdringt kennisontwikkeling

Juist de tijd die daarvoor nodig is staat onder druk. Binnen de industrie vindt zes op de tien (61%) dat productiviteit vaker prioriteit krijgt dan kennisontwikkeling. Daarnaast zegt 66 procent dat de druk om het werk gedaan te krijgen soms ten koste gaat van leren. Zo ontstaat spanning tussen het werk dat vandaag af moet en het vakmanschap dat morgen nodig is om dat werk te blijven uitvoeren.

Kennisbehoud hoort in de bedrijfsstrategie

Slechts 34 procent van de respondenten in de industrie zegt dat kennisborging onderdeel is van de bedrijfsstrategie. Kenniscontinuïteit vraagt om inzicht in de machines en processen die afhankelijk zijn van enkele specialisten. Daarbij horen duidelijke afspraken over wie hun kennis overneemt en hoeveel tijd nodig is om die over te dragen voordat een medewerker vertrekt.

“Een vacature invullen is nog geen kennis behouden”, zegt Waldo Linders, Directeur Opleidingen en Trainingen bij ROVC. “Wie jarenlang met een machine werkt, bouwt ervaring op die een opvolger niet uit een handleiding haalt. Die kennis moet je overdragen terwijl de ervaren collega er nog is. Laat medewerkers samen storingen analyseren en reserveer tijd voor uitleg en begeleiding. Als kennisoverdracht steeds moet wachten tot de productie het toelaat, blijft het bedrijf afhankelijk van dezelfde paar mensen.”