Hoe mobiliteit in de maakindustrie verandert door digitalisering en duurzaamheid

Waarom mobiliteit een strategisch thema wordt voor maakbedrijven

In veel maakbedrijven gaat de aandacht vanzelfsprekend eerst naar machines, mensen en materiaalstromen. Toch schuift mobiliteit steeds verder op richting de directietafel. Niet alleen omdat accountmanagers en service-engineers dagelijks onderweg zijn, maar ook omdat wagenparken, bestelwagens en poolauto’s een directe impact hebben op kosten, CO₂-uitstoot en werkgeversimago.

Waar vroeger vooral de vraag speelde of een auto “zuinig en betrouwbaar” was, draait het tegenwoordig om flexibiliteit, transparantie in kosten en aansluiting op bredere digitaliserings- en duurzaamheidsdoelen. Overstappen op zakelijk leasen is in dat licht geen puur financiële keuze meer, maar een manier om mobiliteit integraal onderdeel te maken van de bedrijfsstrategie.

Digitalisering: van papieren rittenstaat naar datagedreven wagenpark

Wie al wat langer in de industrie meeloopt, herkent het beeld: mapjes met papieren rittenstaten, Excel-bestanden waarin brandstofkosten worden bijgehouden en telefoontjes heen en weer om te achterhalen wie met welke auto onderweg is. Dat werkt zolang het wagenpark klein is, maar wordt ingewikkeld zodra er meerdere vestigingen, ploegendiensten en servicebussen in het spel zijn.

Digitalisering verandert dit speelveld snel. Telemetriesystemen, connected voertuigen en dashboards in de cloud maken het mogelijk om realtime inzicht te krijgen in bezetting, rijgedrag en onderhoudsstatus. Een plantmanager ziet in één oogopslag hoe vaak servicebussen stilvallen, welke voertuigen structureel te weinig worden gebruikt en waar piekmomenten in inzet ontstaan.

Datagedreven sturen op inzet en veiligheid

Met goede data kunnen maakbedrijven veel gerichter optimaliseren. Bijvoorbeeld door routes te combineren, voertuigen te delen tussen afdelingen of chauffeurs bij te sturen op veilig en zuinig rijgedrag. Een serviceteam dat dagelijks de Randstad doorkruist, kan met route-optimalisatie en realtime verkeersinformatie vaak hetzelfde werk doen met minder kilometers en minder voertuigen.

Daar komt bij dat compliance in sectoren met strenge veiligheidseisen beter te borgen is als keuringsdata, rijbewijscategorieën en onderhoudsintervallen centraal worden beheerd. In plaats van losse herinneringen in agenda’s krijgt de wagenparkbeheerder automatische signalen en kan hij of zij proactief plannen.

Integratie met planning, ERP en field service

De echte winst ontstaat wanneer mobiliteitsdata gekoppeld wordt aan bestaande systemen zoals ERP, productieplanning of field service software. Als de serviceplanning automatisch rekening houdt met laadtijden van elektrische bestelwagens of met venstertijden bij klanten, verdwijnt een groot deel van het handwerk op de backoffice.

Een praktisch voorbeeld: een maakbedrijf dat onderhoudsteams door heel de Benelux stuurt, koppelt planningssoftware aan voertuigdata. De planner ziet welke monteur met welke bus, met welke beladingsgraad en resterende actieradius het dichtst bij een spoedklus is. Reactietijden verkorten, terwijl de administratieve belasting nauwelijks toeneemt.

Duurzaamheid en emissieregels: mobiliteit als CO₂-hefboom

De druk op de industrie om te verduurzamen neemt toe. Klanten vragen expliciet naar de CO₂-voetafdruk van hun toeleveranciers, terwijl lokale overheden zero-emissiezones invoeren voor stadslogistiek. Mobiliteit is daarbij een zichtbare en relatief snel beïnvloedbare component van de totale emissie van een maakbedrijf.

De overstap naar emissievrije of emissiearme voertuigen raakt niet alleen de administratie, maar ook het dagelijkse werk van chauffeurs, monteurs en projectleiders. Actieradius, laadinfra op het terrein, laadtijden tijdens pauzes en de beschikbaarheid van groene stroom spelen allemaal mee in de keuzes rond het toekomstige wagenpark.

Elektrificatie van bestelwagens en servicebussen

Voor met name service- en montagebussen is de puzzel complex. De voertuigen zijn vaak zwaar beladen, rijden wisselende routes en moeten soms op afgelegen projectlocaties kunnen komen. Toch zien veel bedrijven dat een aanzienlijk deel van de ritten binnen een straal van 150 tot 200 kilometer blijft, waardoor elektrische varianten steeds haalbaarder worden.

Een gefaseerde aanpak werkt meestal het beste. Begin bijvoorbeeld met elektrische voertuigen in regio’s waar laadinfrastructuur al goed beschikbaar is of bij teams die voornamelijk in stedelijke gebieden actief zijn. Door de praktijkervaring van deze pilots actief te delen binnen de organisatie, stijgt de acceptatie en worden kinderziektes sneller opgelost.

Laadinfrastructuur op het bedrijventerrein

Elektrificatie vraagt om slimme keuzes op het eigen terrein. Waar komen laadpunten, hoe wordt piekbelasting op het elektriciteitsnet voorkomen en welke laadstrategieën passen bij ploegendiensten? Load balancing, slim sturen op laadtijden en het combineren van laadmomenten met onderhouds- of stilstanduren van voertuigen zijn daarbij belangrijke knoppen om aan te draaien.

Steeds meer industriële bedrijven benutten laadpleinen bovendien als zichtbaar duurzaamheidsstatement. Bezoekers, sollicitanten en auditors zien direct dat er serieus wordt nagedacht over toekomstbestendige mobiliteit. Dat past bij een bredere beweging waarin duurzaamheid, arbeidsmarktcommunicatie en logistieke efficiëntie steeds meer in elkaar grijpen.

Menselijke factor: gedrag, comfort en acceptatie

Geen enkel mobiliteitsplan slaagt zonder de mensen die ermee moeten werken. Chauffeurs en monteurs hebben vaak een sterke band met “hun” bus of auto. Een nieuwe mobiliteitsregeling, een poolauto-structuur of een overstap naar elektrische voertuigen raakt dan direct aan routines en gevoel van autonomie.

Daarom werkt een gefaseerde invoering vaak beter dan een grote, eenmalige omslag. Betrek medewerkers vroegtijdig, laat verschillende voertuigtypen testen en verzamel feedback over ergonomie, laadgemak en praktische details zoals opbergmogelijkheden voor gereedschap. Kleine irritaties in de dagelijkse praktijk kunnen een zorgvuldig uitgedachte strategie anders onnodig ondermijnen.

Veiligheid en training

Voor bedrijven in de proces- en maakindustrie is veiligheid een kernwaarde. Dat geldt net zo goed op de weg als op de productievloer. Opleidingen in defensief en zuinig rijden, bewustwordingscampagnes rond smartphonegebruik in het verkeer en duidelijke afspraken bij gladheid of extreem weer horen daarom thuis in elk mobiliteitsbeleid.

Daarnaast vraagt de overgang naar elektrische voertuigen om aanvullende kennis. Denk aan veilig werken rond laadinfrastructuur op het terrein, het herkennen van storingen en het omgaan met incidenten. Door techniek en gedrag samen te adresseren, wordt mobiliteitsveiligheid een logisch verlengstuk van het bestaande veiligheidsbeleid in de fabriek of plant.

Van kostenpost naar strategische partner in de keten

Mobiliteit in de maakindustrie ontwikkelt zich razendsnel van noodzakelijke kostenpost tot strategische factor. Digitalisering maakt het mogelijk om scherp te sturen op inzet, onderhoud en veiligheid. Duurzaamheidseisen en emissieregels geven richting aan de samenstelling van het wagenpark en de inrichting van het terrein. En de menselijke factor bepaalt of plannen in de praktijk echt werken.

Wie mobiliteit slim verbindt met productieplanning, field service en HR, creëert daarmee een stille maar krachtige hefboom onder de concurrentiepositie. Daarbij kan een ervaren partner in zakelijke mobiliteit, zoals leasemaatschappij Multilease , helpen om keuzes rond leasevormen, elektrificatie en digitalisering in lijn te brengen met de langetermijnstrategie van het bedrijf.

Voor industriële bedrijven die toch al investeren in Industry 4.0, energietransitie en ketendigitalisering, ligt hier een logische vervolgstap: het wagenpark niet langer los zien van de fabriek, maar als een integraal onderdeel van een slimme, duurzame en toekomstbestendige waardeketen.