Amerikaanse Hooggerechtshof schrapt importheffingen Trump

Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft de importheffingen van oud-president Donald Trump ongeldig verklaard. Deze heffingen, opgelegd aan tientallen landen waaronder de Europese Unie, berustten op een noodwet uit 1977. Met een ruime meerderheid van zes tegen drie rechters oordeelde het Hof dat Trump zijn bevoegdheden overschreed. Dit is een forse slag voor zijn economische beleid, dat sterk leunde op deze tarieven.

Amerikaanse Hooggerechtshof oordeelt over noodwet

Het Amerikaanse Hooggerechtshof boog zich over de International Emergency Economic Powers Act (IEEPA), een wet die Trump gebruikte om de heffingen in te voeren. Hij stelde dat de handelstekorten van de VS een economische noodtoestand vormden. Daarom riep hij kort na zijn aantreden deze situatie uit en greep naar de oude wet om importtarieven op te leggen aan diverse landen.

Het Hof oordeelde echter dat een economische noodtoestand geen grond biedt voor dergelijke maatregelen. Daardoor verklaarde het de toepassing van de IEEPA door Trump als ontoelaatbaar. Deze uitspraak bevestigt een eerdere beslissing van een lagere rechtbank, die al stelde dat de president zijn macht overschreed.

Impact op Trumps beleid door Hooggerechtshof

De uitspraak van het Amerikaanse Hooggerechtshof (be)tekent de eerste grote juridische toetsing van Trumps economische agenda door het hoogste gerechtshof. Zijn regering zag de heffingen als een belangrijk instrument om productie terug naar de VS te halen. Bedrijven en fabrieken zouden zo gestimuleerd worden om zich in Amerika te vestigen. Toch blijkt nu dat de juridische basis hiervoor ontbreekt.

Democraten en diverse brancheorganisaties verwelkomen de beslissing, want zij zien dit als een overwinning voor vrije handel. Het Witte Huis heeft nog geen officiële reactie gegeven op het oordeel van het Hooggerechtshof. Ondertussen blijft onduidelijk wat de uitspraak betekent voor bestaande handelsdeals die met de heffingen als drukmiddel tot stand kwamen.

Onzekere toekomst van importtarieven

Hoewel het hoogste Amerikaanse Hooggerechtshof de importheffingen ongeldig verklaarde, betekent dit niet direct het einde ervan. Trump hintte al op een alternatieve aanpak. Mogelijk doelt hij op de Trade Act van 1974, specifiek sectie 122: deze wet biedt het Witte Huis de mogelijkheid om tijdelijk, voor 150 dagen, tarieven tot 15 procent op te leggen (*). Voor verlenging vraagt ook dit echter weer goedkeuring van het Congres.

Daarnaast blijft onzeker wat er gebeurt met de ruim 130 miljard dollar aan heffingen die al zijn geïnd. Het Hof sprak zich hier niet over uit. Bovendien kunnen landen en bedrijven die door de tarieven benadeeld zijn, mogelijk claims indienen. Dit voegt extra complexiteit toe aan de nasleep van de uitspraak.

De handelspolitiek van de VS staat door dit oordeel op een keerpunt. Terwijl het Amerikaanse Hooggerechtshof een duidelijke grens trekt, zoeken beleidsmakers naar nieuwe wegen om handelstekorten aan te pakken. Tegelijkertijd volgen internationale partners de ontwikkelingen op de voet. De Europese Unie, die ook onder de heffingen viel, kan nu mogelijk op verlichting rekenen. Desondanks hangt veel af van de volgende stappen van de Amerikaanse regering.

(*) Update 22 feb 2026: inmiddels heeft Trump de importheffing wereldwijd alweer naar 15% gebracht.