Home » Procesindustrie » Procesindustrie breed » Milieu, water en recycling » België Europees kampioen recyclage kunststoffen, maar concurrentiekracht brokkelt af
Door: Redactie - 20 mei 2026 |
België prijkt bovenaan de Europese ranglijst als het gaat om de recyclage van kunststoffen. Met 61% gerecycleerde kunststofverpakkingen en 29% voor bouwmaterialen laat ons land de rest van Europa ver achter zich. Toch klinkt er een stevige waarschuwing vanuit sectorfederatie essenscia PolyMatters: starre regelgeving en hoge kosten ondermijnen de positie die België zo zorgvuldig heeft opgebouwd.
De nieuwste sectordata van essenscia PolyMatters liegen er niet om. België recyleert 61% van alle kunststofverpakkingen, ruim boven het Europees gemiddelde van 40,5%. Voor kunststofmaterialen uit de bouwsector behaalt ons land eveneens de Europese toppositie met een recyclagepercentage van 29%, terwijl het gemiddelde in Europa op 18,6% blijft steken. Die cijfers slaan op de 27 EU-lidstaten plus Noorwegen, het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland.
Voor alle soorten kunststofafval samen, inclusief landbouw, automobiel en elektronica, staat België op de tweede Europese plek met een algemene recyclagegraad van 41%. Alleen Spanje scoort hoger, maar die vergelijking verdient nuance: Spanje stuurt maar liefst 35% van zijn kunststofafval naar het stort, terwijl België dat percentage op amper 2% houdt. Het Europees gemiddelde voor storten bedraagt nog altijd 21,5%. Dat maakt de Belgische prestatie op het vlak van kunststofrecyclage des te indrukwekkender.
Naast die sterke recyclagecijfers speelt België ook een strategische rol als producent. Ons land neemt 13% van de Europese polymeerproductie voor zijn rekening, goed voor de tweede plek na Duitsland. In kunststofverwerking staat België zevende, met een sterke focus op voedselverpakkingen (43% van het volume) en bouwmaterialen (24%).
Maar die sterke positie staat onder druk. Tussen 2022 en 2024 daalde de Belgische kunststofverwerking met 9,5%, terwijl het Europees gemiddelde op een veel bescheidener daling van 3,1% uitkwam. Hoge energiekosten en gestegen grondstofprijzen vreten aan de concurrentiekracht. Die terugval vertaalt zich ook in jobverlies: de voorbije twee jaar verdwenen er 1.282 arbeidsplaatsen in de sector, een daling van meer dan 6% op een totaal van bijna 20.000 jobs.
Op mondiaal niveau tekent zich een nog zorgwekkender trend af. Het aandeel van Europa in de wereldwijde kunststofproductie kromp van 22% in 2006 naar slechts 12% in 2024. China bewoog in diezelfde periode in de tegengestelde richting, van 21% naar 35%. Vandaag vindt meer dan de helft van alle kunststofproductie ter wereld plaats in China en de rest van Azië. Dat verlies aan marktaandeel is geen tijdelijk dipje, maar een structurele verschuiving.
Een lichtpunt temidden van de zorgelijke trends vormt de groei in het gebruik van gerecycleerde kunststoffen, ook wel recyclaat genoemd. Het aandeel recyclaat in de Belgische kunststofverwerking steeg van 6,5% in 2018 naar 12,2% in 2024, bijna een verdubbeling. Vooral in landbouwtoepassingen (31,6%) en bouwconstructie (21,2%) zet de sector sterk in op hergebruik van kunststofmateriaal. Toch blijft België hier iets achter bij het Europees gemiddelde van 15,1%, wat ruimte laat voor verbetering.
Om de recyclagegraad structureel te verhogen en de afhankelijkheid van fossiele grondstoffen te verkleinen, wijst essenscia PolyMatters op het potentieel van chemische recyclage. Die technologie is complementair aan de klassieke mechanische recyclage en levert grondstoffen op die kwalitatief vergelijkbaar zijn met nieuw geproduceerd materiaal. Dat maakt chemische recyclage bijzonder interessant voor hoogwaardige toepassingen als voedselverpakkingen en medische materialen.
Saskia Walraedt, directeur van essenscia PolyMatters, trekt aan de alarmbel: “Door te starre wetgeving, en zelfs mogelijke heffingen, riskeren we onze voorsprong te grabbel te gooien en laten we het potentieel om meer kunststoffen te recycleren over aan andere landen en regio’s. Want China en de Verenigde Staten investeren wél in chemische recyclage.”
Die kritiek is niet zonder grond. Terwijl België en Europa discussieren over regelgevingskaders, trekken concurrenten elders volop de kaart van chemische kunststofrecyclage. Zonder een helder en stimulerend beleid dreigt de positie als Europees koploper in het recyclen van kunststof verder te eroderen. De cijfers tonen dat België vandaag kampioen recycleert, maar de vraag is of dat morgen nog steeds het geval zal zijn als investeringen uitblijven en bedrijven hun plannen elders realiseren.
Dit artikel delen op je eigen website? Geen probleem, dat mag. Meer informatie.