Home » Dossier » Interesting Engineering » Hoe NASA’s marsrover Curiosity na 13 jaar nog steeds wetenschap bedrijft
Door: Erik de Jong (Advercom) - 26 juni 2026 |
NASA’s marsrover Curiosity rijdt al meer dan dertien jaar over het rotsachtige oppervlak van Mars, ondanks gescheurde wielen, afnemend vermogen en haperende boordcomputers. Het robotvoertuig heeft inmiddels ruim 35 kilometer afgelegd in de Gale-krater. Ingenieurs van het Jet Propulsion Laboratory (JPL) in Californië houden de marsrover draaiende met een combinatie van slimme software-updates, nieuwe autonomie en creatieve workarounds die de grenzen van remote robotica verleggen.
Curiosity landde in augustus 2012 op Mars met een ambitieuze opdracht: onderzoeken of de rode planeet ooit bewoonbaar was. Meer dan een decennium later is het antwoord overtuigend ja, maar de marsrover zelf heeft flink te lijden gehad van het Martiaanse klimaat. Stof, straling en extreme temperatuurschommelingen van meer dan honderd graden Celsius per dag hebben sporen nagelaten op vrijwel elk onderdeel van het zes wielen tellende voertuig.
Toch weigert JPL de marsrover met pensioen te sturen. In plaats daarvan leren ze Curiosity nieuwe trucjes. „We waren eerder meer voorzichtige ouders,” zegt Reidar Larsen van JPL. „Het is alsof onze tienerover volwassen wordt en we hem meer verantwoordelijkheid toevertrouwen.” Die verantwoordelijkheid uit zich in steeds complexere software die het team op afstand uploadt via een signaal dat er ruim twintig minuten over doet om Mars te bereiken.
De marsrover draait op een MMRTG, een nucleaire energiebron die warmte van vervalend plutonium omzet in elektriciteit. Hetzelfde principe houdt de Voyager-sondes al sinds 1977 in de lucht. Maar naarmate het plutonium verder vervalt, duurt het opladen van Curiosity’s batterijen langer. Elke minuut dat verwarmingen en instrumenten aanstaan, vreet aan het dagelijkse energiebudget.
Sinds 2021 onderzoekt het JPL-team of de marsrover meerdere taken tegelijk kan uitvoeren. Normaal gesproken werkt Curiosity een lijst opdrachten één voor één af voordat hij gaat slapen om op te laden. Engineers ontdekten dat de rover veilig data naar een passerende orbiter kan versturen terwijl hij rijdt, zijn robotarm beweegt of foto’s maakt. Al die gecombineerde handelingen verkorten de actieve tijd en verlagen het energieverbruik aanzienlijk.
Een andere ingreep is het „vroeg-slaap”-protocol. Ingenieurs bouwen altijd extra tijd in voor het geval er iets misgaat. Als de marsrover zijn taken eerder afrondt dan gepland, mag hij nu zelf beslissen om te gaan slapen. Zelfs tien of twintig minuten winst per activiteit tellen op over maanden en jaren, en verlengen zo de wetenschappelijke levensduur van de missie aanzienlijk.
De zes aluminium wielen van de marsrover vertonen na 35 kilometer over scherpe rotsen flinke schade. Foto’s uit juni 2026 laten gaten en scheuren zien die bij elke campagne groter worden. De beelden gingen viraal op sociale media en wekten bezorgdheid bij het publiek. Toch maken de ingenieurs zich weinig zorgen. Na uitgebreid onderzoek concludeerden ze dat de wielen nog jaren meekunnen, ondanks hun gehavende uiterlijk.
JPL ontwikkelde bovendien een algoritme dat slijtage vermindert door de rijroute aan te passen en gevaarlijk terrein te vermijden. De software analyseert beelden van de navigatiecamera’s en kiest automatisch paden met minder scherpe stenen. In het uiterste geval kan Curiosity het beschadigde deel van het loopvlak verwijderen en gewoon doorrijden op het resterende gedeelte. Die noodmaatregel is voorlopig niet nodig, maar illustreert de gedegen voorbereiding van het team op onvoorziene scenario’s.
Niet alleen de wielen geven problemen. De gesteenteboor van de marsrover, waarmee hij monsters uit rotsformaties freest, kampte jarenlang met mechanische storingen in de motor en het toevoermechanisme. In plaats van de hardware te vervangen (onmogelijk op 200 miljoen kilometer afstand), schreven ingenieurs nieuwe software die de boor nauwkeuriger aanstuurt. Het resultaat: betere penetratie en betrouwbaardere monsterverzameling dan voorheen.
In april 2026 kwam de boor zelfs vast te zitten in een rotsblok. Het team loste het probleem op door de robotarm opnieuw te oriënteren en de boor te laten trillen tot hij loskwam. Zulke improvisaties zijn inmiddels routine voor het JPL-team, dat werkt met een replica van de marsrover in de zogeheten Mars Yard op het JPL-terrein in Pasadena.
Ook de Mastcam, het camerasysteem op Curiosity’s draaibare „hoofd”, kreeg een tegenslag toen een kleurenfilter niet meer wilde draaien. Het team ontwikkelde een workaround waarmee de marsrover dezelfde panoramafoto’s kan blijven maken, zij het via een alternatieve methode. Daarnaast kreeg de rover een flinke software-upgrade die zijn navigatiecapaciteiten verbeterde, waardoor hij sneller en veiliger kan rijden over het onvoorspelbare Martiaanse terrein.
Die voortdurende reparaties op afstand hebben een concreet doel. Curiosity rijdt momenteel door een gebied vol zogenaamde boxworkformaties op Mount Sharp, een berg van vijf kilometer hoog in het midden van de Gale-krater. Deze verharde richels zijn vermoedelijk miljarden jaren geleden gevormd door ondergronds water en vormen een uniek geologisch archief. Ze zouden kunnen onthullen of microbieel leven in de Martiaanse ondergrond heeft kunnen overleven, zelfs nadat het oppervlak al was opgedroogd.
Het onderzoek aan deze formaties vergt veel energie van de marsrover. Naast rijden en boren moet Curiosity zijn robotarm uitstrekken om rotsen te bestuderen, tien wetenschappelijke instrumenten van stroom voorzien en continu data terugsturen naar de aarde via orbiters. Zonder de nieuwe multitask-mogelijkheden en het energiebesparende slaapprotocol zou dat nauwelijks haalbaar zijn met het afnemende vermogen van de nucleaire energiebron.
De ervaring met Curiosity beïnvloedt direct het ontwerp van toekomstige missies naar Mars. Jongere zus Perseverance, die in 2021 landde, profiteert al van verbeterde wielen en robuustere software-architectuur. Maar de werkelijke les is breder: een marsrover die je niet fysiek kunt repareren, moet je kunnen herprogrammeren. Elke storing die JPL op afstand oplost, levert kennis op die de volgende generatie verkenners sterker maakt.
De totale missiekosten van de marsrover bedragen naar schatting 3,3 miljard dollar over dertien jaar, inclusief bouw en operatie. Ter vergelijking: het International Space Station kost jaarlijks 3 tot 4 miljard dollar. Voor een fractie van die prijs levert Curiosity al meer dan een decennium wetenschappelijke doorbraken op, honderden miljoenen kilometers van huis. Dat is misschien wel de belangrijkste les: met de juiste software en een vindingrijk team kan een robot veel langer meegaan dan wie dan ook bij de lancering had durven dromen.
Dit artikel delen op je eigen website? Geen probleem, dat mag. Meer informatie.
IndustrieVandaag is een onafhankelijk platform met het laatste nieuws van vandaag over de procesindustrie, industrial processing, productie industrie, maakindustrie en elektronica industrie.
Neem contact met ons op:
Tel +31 (0)23 737 07 63
Email via contactpagina
