Gesmoltenzoutreactor krijgt testlocatie in Eindhoven

Eurocommissaris Wopke Hoekstra heeft maandag 1 juni op de High Tech Campus in Eindhoven het startsein gegeven voor de inrichting van een testlocatie voor een gesmoltenzoutreactor. Het Brabantse bedrijf Thorizon ontwikkelt daar samen met VDL Groep en DEMCON een compact reactortype dat sneller te bouwen is dan klassieke kerncentrales en hergebruik van kernafval mogelijk maakt. De testfaciliteit valt onder het PROMOSA-project, goed voor een gezamenlijke investering van 8 miljoen euro.

Lint doorgeknipt in Eindhoven

Hoekstra knipte samen met Thorizon-CEO Kiki Lauwers het lint door op de campus. Bij de ceremonie waren ook staatssecretaris Jo-Annes de Bat, gedeputeerde Martijn van Gruijthuijsen en topbestuurder Peter Wennink aanwezig. Volgens de Eurocommissaris moet kernenergie een vast onderdeel worden van de Europese energiemix. “Gesmoltenzoutreactoren zijn een belangrijke stap naar stabiele, betrouwbare en schone energie waarmee Europa zijn onafhankelijkheid kan waarborgen”, aldus Hoekstra. Hij noemde het “geweldig om zo’n innovatie in Nederland te zien” en wees op de kansen voor de Europese concurrentiepositie op het gebied van schone energie.

Zo werkt een gesmoltenzoutreactor

Een gesmoltenzoutreactor gebruikt vloeibaar zout als koelmiddel en als drager van de nucleaire brandstof. Dat maakt het ontwerp fundamenteel anders dan traditionele lichtwaterreactoren. Het systeem opereert bij atmosferische druk, waardoor minder zware drukvaten nodig zijn. Bij een storing koelt de reactor vanzelf af, zonder dat actieve veiligheidssystemen hoeven in te grijpen. Een bijkomend voordeel is dat een gesmoltenzoutreactor bestaand kernafval kan hergebruiken als brandstof. Dat verkleint de afvalproblematiek en haalt tegelijk meer energie uit materiaal dat nu nog langdurig in speciale faciliteiten ligt opgeslagen.

Brabantse maakindustrie als versneller

Gedeputeerde Van Gruijthuijsen wees op de kracht van de regionale maakindustrie. “Met onze sterke hightechsector en onderzoeksinstellingen hebben we alles in huis om voorop te lopen”, zei hij. De samenwerking tussen Thorizon, VDL Groep en DEMCON bij de gesmoltenzoutreactor laat zien hoe Noord-Brabant zijn positie in de energietransitie versterkt. Thorizon-CEO Lauwers noemde de provincie “een echte versneller voor ons project in Europa”. De Innovatiecoalitie Nucleair, die Noord-Brabant in 2022 oprichtte vormt het fundament voor deze publiek-private samenwerking tussen overheden, bedrijven en kennisinstellingen.

Werkende prototypes zonder nucleair materiaal

Het PROMOSA-project richt zich op het ontwikkelen en testen van onderdelen voor de gesmoltenzoutreactor. De drie bedrijven bouwen prototypes die op hoge temperatuur in gesmolten zout getest worden. Nucleaire brandstof komt er niet aan te pas: alle componenten doorlopen een realistisch testprogramma zonder radioactief materiaal. Het project heeft een totale omvang van 8 miljoen euro. De provincie Noord-Brabant investeert de helft, de deelnemende bedrijven dragen de rest. Die aanpak levert niet alleen werkende hardware op, maar bouwt ook specialistische productiekennis op die noodzakelijk is voor de toekomstige serieproductie van reactormodules.

Europese ambitie voor de gesmoltenzoutreactor

De Europese Commissie heeft de Thorizon One aangewezen als een van acht flagship-projecten voor kleine modulaire reactoren. Die erkenning onderstreept het belang van de gesmoltenzoutreactor voor de bredere Europese energiestrategie. Naast elektriciteit kan het reactortype ook industriële warmte en waterstof leveren. Dat zijn bouwstenen voor een CO₂-arme economie waar de industrie al jaren naar zoekt. Zon- en windenergie blijven onmisbaar, maar zijn afhankelijk van weersomstandigheden. Een gesmoltenzoutreactor biedt daarentegen stabiele basislast die het energiesysteem compleet maakt. De Brabantse testlocatie is daarmee meer dan een regionaal initiatief: het is een proeftuin voor kernenergie van de volgende generatie.