Door: Redactie - 6 november 2026 |
Met OT-systemen, zoals SCADA, kunnen operators en monteurs fysieke processen vanaf een afstand monitoren en besturen. Reis- en reactietijden worden daarmee aanzienlijk verkort en processen blijven veilig, continu en betrouwbaar draaien. Maar de inzet van het internet maakt OT-systemen ook kwetsbaarder voor cyberaanvallen. En voor wie zich daartegen niet beschermt, kan dit grote gevolgen hebben.
Wie toegang krijgt tot een OT-systeem, kan processen verstoren of stilleggen, veiligheidsinstellingen wijzigen of meetwaarden vervalsen. Omdat veel sectoren van elkaar afhankelijk zijn, kan een enkele verstoring al een domino-effect teweegbrengen. Het tijdelijk stilvallen van de activiteiten levert op zich al economische schade op. Daarbovenop komen nog de kosten voor het herstel en reputatieschade.
OT-systemen worden ontwikkeld om tientallen jaren mee te gaan. De besturingssoftware is vaak verouderd, waardoor veel OT-systemen nog onvoldoende bestand zijn tegen de modernste cyberaanvallen.
Elk apparaat, waaronder tablets en smartphones, waarmee iemand verbinding maakt met een OT-systeem is een endpoint. En elk endpoint vormt een mogelijke toegangspoort voor cyberaanvallen. Is het mobiele apparaat of endpoint dat is gekoppeld aan het OT-systeem slecht beveiligd? Dan kan een aanvaller dit endpoint eenvoudig overnemen en zo alsnog toegang krijgen tot het daaraan gekoppelde OT-systeem.
Het komt regelmatig voor dat technici en monteurs hun eigen, persoonlijke telefoon of tablet gebruiken. Het is dan moeilijk te controleren of deze persoonlijke apparaten ook voldoende beveiligd zijn. Misschien wordt het apparaat door meerdere gezinsleden gebruikt, is de software verouderd of is de telefoon al geïnfecteerd met malware.
Technici werken vaak op uiteenlopende plekken. Om dan toegang te krijgen tot een OT-systeem maken ze verbinding met mobiele netwerken, gastnetwerken of publieke wifi. Vooral openbare netwerken vormen een risico, omdat ze niet of slecht beveiligd zijn en daardoor de aandacht trekken van cybercriminelen. Zo kunnen ze eenvoudig alle online activiteiten volgen of valse netwerken opzetten, waarmee ze alle data rechtstreeks in handen krijgen.
Technici met uitgebreide toegangsrechten zijn een aantrekkelijk doelwit voor cybercriminelen. Hun inloggegevens geven vaak toegang tot meerdere systemen tegelijk. Een cybercrimineel hoeft dus maar één persoon te misleiden om de volledige controle over die systemen te krijgen. Een overtuigende phishingmail die zogenaamd van de leverancier komt, een nagemaakte inlogpagina of een telefoontje van een valse helpdesk is vaak genoeg.
De gevolgen zijn vaak erg groot als criminelen deze kwetsbaarheden exploiteren. Verbeter de beveiliging van het OT-systeem door de volgende maatregelen te treffen:
Zorg voor een versleutelde verbinding voor iedereen die bevoegd is om vanaf een afstand toegang te krijgen tot het OT-systeem. Een betrouwbare VPN maakt bijvoorbeeld gebruik van versleuteling, waardoor het aanzienlijk moeilijker wordt om gegevens te onderscheppen. Een VPN-verbinding is vooral noodzakelijk voor wie weleens verbinding maakt met openbare of onbeveiligde netwerken. Bovendien helpen bepaalde premium functies, zoals de next-gen antivirus van NordVPN, het verbonden apparaat te beschermen tegen virussen en malware.
OT-systemen hebben vaak eenvoudige standaardwachtwoorden, die ook nog eens op internet te vinden zijn. Wijzig het standaardwachtwoord zo snel mogelijk en liefst op regelmatige basis. Stel multifactorauthenticatie in voor accounts met toegangsrechten, zodat een gelekt wachtwoord op zichzelf onvoldoende is om in te loggen.
Geef iemand alleen toegangs- of beheerrechten als diegene deze ook daadwerkelijk nodig heeft om de werkzaamheden uit te voeren. Beperk de toegang tot wat strikt noodzakelijk is en hou dit voortdurend bij. Hef accounts op zodra iemand uit dienst treedt of wanneer het project is afgerond.
Verdeel het bedrijfsnetwerk in aparte segmenten door bijvoorbeeld IT- en OT-systemen van elkaar gescheiden te houden. Dat maakt het makkelijker om een apart netwerk te isoleren, voordat het hele netwerk erdoor wordt geraakt. Op deze manier voorkom je dat virussen en malware overspringen van het ene netwerk naar het andere.
OT-systemen maken industriële processen veiliger, betrouwbaarder en efficiënter. Wanneer een onbevoegde deze processen vanaf een afstand kan aansturen of zelfs platleggen, zijn de gevolgen amper te overzien. Door encryptie, een goede wachtwoordhygiëne, toezicht en segmentatie worden zowel de risico’s als de schade ingeperkt.
Dit artikel delen op je eigen website? Geen probleem, dat mag. Meer informatie.