Waarom EPDM-recycling nu eindelijk van de grond moet komen

Rubber zit in vrijwel elke machine, maar verdwijnt na gebruik nog massaal in de verbrandingsoven. Dat geldt ook voor EPDM, een van de meest toegepaste rubbersoorten in de maakindustrie. Technisch valt er prima te recyclen, maar in de praktijk gebeurt het nauwelijks. Een nieuwe EPDM-community in Oost-Nederland wil daar verandering in brengen door bedrijven uit de hele rubberketen samen te laten werken aan circulaire oplossingen.

Circulair rubber blijft achter bij plastics

Terwijl de recycling van kunststoffen de afgelopen jaren flinke stappen vooruit maakte, bleef de rubberindustrie opvallend stil. Dat is opmerkelijk, want het recyclen van rubber is allerminst nieuw. Al sinds de Eerste Wereldoorlog passen bedrijven technieken toe om natuurrubber en butyl opnieuw te verwerken. Toch lijkt die kennis in de huidige circulaire economie grotendeels vergeten. Enrico Koggel, mede-oprichter van het Circular Rubber Platform, herkent dat beeld. “Binnen plastics zie je biobased en recyclingoplossingen opkomen, maar binnen de rubberindustrie leek het alsof het niet bestond,” vertelt hij. “Het is technisch complex, maar het kan zeker. Alleen weten te weinig bedrijven dat.”

EPDM (ethyleen-propyleen-dieen-monomeer) vormt hierin een interessante casus. Het materiaal duikt overal op: in dakbedekking, auto-afdichtingen, speeltuingranulaat en bekleding van rollen en walsen in industriele machines. Juist die brede toepassing maakt EPDM-rubber kansrijk voor recycling. Maar dan moet de keten wel bereid zijn om samen op te trekken.

Van rubber-engineer naar circulaire aanjager

Koggel kent de rubberwereld van binnenuit. Als Rubber Product Engineer werkte hij jarenlang aan toepassingen voor auto’s, treinen en koffiezetapparaten. “Rubber is een ander materiaal dan kunststof of metaal. Het is flexibel en elastisch, en dat maakt zowel het ontwerp als het recyclen uitdagender,” legt hij uit. Tijdens zijn carriere begon het hem steeds meer te storen dat circulariteit in zijn vakgebied zo weinig aandacht kreeg.

In 2024 richtte Koggel daarom samen met oud-collega Jan Boomsma het Circular Rubber Platform op: een wereldwijd netwerk dat kennis over circulair rubber centraliseert en deelt. Het platform telt inmiddels ruim 117 leden uit 31 landen. Bedrijven sluiten zich aan om hun oplossingen zichtbaar te maken, maar vooral om verbindingen te leggen met andere partijen in de keten. “Het gaat om circulaire economie in de breedste zin van het woord,” aldus Koggel. “Van het voorkomen van afval door slim ontwerp, tot het gebruik van regeneratieve materialen en recycling door reparaties.”

Nieuwe EPDM-community bundelt krachten

Vanuit het Circular Rubber Platform ontstaat nu een gerichte community rond EPDM-recycling, met steun van de Dutch Circular Polymer Valley (DCPV). Deze organisatie brengt bedrijven, kennisinstellingen en andere stakeholders samen rond circulaire polymeren en helpt initiatieven versnellen van idee naar markt. De community-gedachte sluit naadloos aan bij de visie van DCPV: circulaire innovatie ontstaat niet in isolatie, maar door ketensamenwerking en gezamenlijke marktontwikkeling.

Concreet brengt de EPDM-community productieafvalstromen in kaart, doorbreekt bottlenecks en ontwikkelt nieuwe circulaire toepassingen. Gedurende een jaar werken minimaal acht bedrijven, begeleid door een intermediaire organisatie en sectorexperts, samen aan het uitwerken en realiseren van hun circulaire plannen. Het idee is helder: geen enkel bedrijf beschikt afzonderlijk over voldoende EPDM-afval om rendabel te recyclen. Door stromen te bundelen ontstaat wel het volume dat nodig is voor hoogwaardige verwerking.

Schaalgrootte als sleutel tot succes

Dat gebrek aan schaalgrootte vormt een van de grootste obstakels voor rubberrecycling. Bedrijven produceren elk hun eigen, vaak relatief kleine reststromen EPDM. Die variatie in samenstelling en volume maakt het voor recyclers lastig om een consistent en kwalitatief product te leveren. “Je hebt te maken met diverse afvalstromen, meerdere recyclingopties en uiteenlopende toepassingen,” licht Koggel toe. “Dat vraagt om regie en afstemming in de keten.”

Volgens de European Tyre & Rubber Manufacturers’ Association (ETRMA) verbrandt Europa nog altijd een aanzienlijk deel van zijn rubberafval voor energieterugwinning. Hoewel de bandensector vooroploopt in materialrecycling, blijven technische rubberproducten zoals EPDM-afdichtingen en profielen achter. De EPDM-community wil dat patroon doorbreken door niet alleen het aanbod te organiseren, maar ook de vraagkant te stimuleren.

Onterecht imagoprobleem aanpakken

Want naast het volumeprobleem speelt er nog iets anders: gerecycled rubber kampt met een hardnekkig imagoprobleem. Veel inkopers en engineers gaan er automatisch van uit dat gerecycled materiaal mindere eigenschappen heeft. Koggel bestrijdt dat beeld. Door gezamenlijk op te trekken, ook in communicatie en marketing, willen de bedrijven binnen de community laten zien dat producten met gerecycled EPDM prima aan alle technische eisen voldoen. In sommige gevallen leveren ze zelfs betere prestaties dan virgin materiaal.

Die marktacceptatie creeren is minstens zo belangrijk als de technische kant. Zonder structurele vraag naar producten met gerecycled EPDM-rubber blijft het bij pilots en goede bedoelingen. De community richt zich daarom bewust op beide kanten van de vergelijking: het bundelen van afvalstromen en het opbouwen van een betrouwbare afzetmarkt.

Meedoen met de EPDM keten

De EPDM-community staat open voor bedrijven en organisaties die actief zijn binnen de rubberketen. Of je nu EPDM-afval produceert, producten ontwikkelt, materialen recyclet of circulaire grondstoffen zoekt: de initiatiefnemers nodigen iedereen uit om aan te sluiten. Het is een ambitieus project, zeker voor een materialstroom die jarenlang onder de radar bleef. Maar als de rubberindustrie werkelijk circulair wil worden, dan begint dat met precies dit soort initiatieven: partijen die over de grenzen van hun eigen bedrijf durven kijken en samen investeren in een keten die nu nog grotendeels lineair functioneert.

Logo IndustrieVandaag

Redactie

De redactie van IndustrieVandaag bestaat uit gespecialiseerde redacteuren met ervaring in de procesindustrie, productie-industrie en machinebouw met een focus op industriële automatisering. Artikelen worden samengesteld op basis van primaire bronnen zoals persinformatie, interviews met leveranciers en vakinhoudelijke documentatie.
Lees meer van: Redactie

Productie industrie - Uitgelicht

Digitale Nieuwsbrief

SCHRIJF JE IN VOOR ONZE WEKELIJKSE NIEUWSBRIEVEN EN BLIJF OP DE HOOGTE VAN ALLE INDUSTRIËLE EN TECHNISCHE ONTWIKKELINGEN!

MAANDAG: EVENTS OVERZICHT
VRIJDAG: NIEUWS OVERZICHT

Door jouw inschrijving voor de nieuwsbrief, ga je akkoord met onze privacy voorwaarden.