DebtZero ruimt technische schuld op in bedrijfssoftware

  • TNO en Capgemini lanceren DebtZero tegen technische schuld in bedrijfssoftware.
  • De Renaissance-technologie analyseert code met een graaf en generatieve AI.
  • Bij ASML scheelde een eerdere toepassing al zo’n 70% werktijd.

TNO en Capgemini hebben deze week een nieuwe dienst gelanceerd die technische schuld (technical debt) in bedrijfssoftware moet wegwerken. De dienst heet DebtZero en bouwt voort op de Renaissance-technologie die TNO de afgelopen jaren ontwikkelde. Daarmee kunnen organisaties duizenden verouderde of risicovolle stukken code grotendeels automatisch laten analyseren en herstellen, zonder dat ontwikkelaars elke aanpassing apart moeten uitvoeren. Het gaat niet om een experimentele proefopstelling, maar om een commerciële dienst die nu al bij de eerste klanten wordt ingezet.

“Technische schuld is een metafoor voor de extra inspanning, tijd en kosten die ontstaan wanneer een softwareteam kiest voor een snelle, tijdelijke of suboptimale oplossing in plaats van de beste of meest duurzame architectuur.“

Technische schuld raakt ook zware industriële systemen

Technische schuld ontstaat wanneer een systeem jaar na jaar wordt uitgebreid en gerepareerd, terwijl de onderliggende architectuur niet meegroeit: de functionaliteit neemt toe, maar de structuur erodeert langzaam. Bij machines en andere technische installaties gaat het vaak om codebases van miljoenen regels, opgebouwd over tientallen jaren. Eén aanpassing diep in zo’n systeem kan daardoor ongemerkt doorwerken in tientallen andere onderdelen. Veel van die systemen zijn legacy: software die al decennia meegaat zonder dat de onderliggende structuur is vernieuwd. Voor bedrijven in de Nederlandse maakindustrie, waar machines en besturingssoftware tientallen jaren in bedrijf blijven, is dat geen theoretisch risico: het onderhouden en aanpassen van zulke complexe systemen kost veel tijd en geld, en dat gebeurt tot nu toe vooral stuk voor stuk, als mensenwerk. Met DebtZero willen TNO en Capgemini dat werk nu grotendeels automatiseren.

DebtZero combineert codeanalyse met artificial intelligence

DebtZero is gebaseerd op de Renaissance-technologie die onderzoeksinstituut TNO-ESI ontwikkelde. Die technologie combineert statische codeanalyse met een graafstructuur die softwareonderdelen op meerdere niveaus met elkaar verbindt: directories, bestanden, klassen, functies, bibliotheken, executables, interfaces en architecturele componenten. Elke nacht wordt die informatie automatisch opnieuw uit de code gehaald en samengevoegd tot een actuele graaf van het hele systeem, zodat duidelijk wordt hoe onderdelen van elkaar afhangen voordat er iets wordt aangepast. Daarbij wordt ook artificial intelligence ingezet: grote taalmodellen beantwoorden vragen over de code in gewone taal, maar worden daarbij gegrond in de daadwerkelijke feiten uit de codebase. Dat moet voorkomen dat een AI-assistent een plausibel klinkend maar onjuist antwoord verzint. DebtZero bestaat uit drie onderdelen: geautomatiseerde correctie binnen de CI/CD-pijplijn, een repositorybrede sanering van duizenden kwaliteitsproblemen tegelijk, en gespecialiseerde Flex Teams die automatische hulpmiddelen combineren met handmatig ontwikkelwerk voor de meest ingewikkelde architecturen. Dat sluit aan op een bredere trend: bedrijven zoeken steeds vaker geautomatiseerde hulpmiddelen voor het moderniseren van software, in plaats van dure en risicovolle herbouwtrajecten.

Eerste resultaten bij ASML en Philips

De onderliggende Renaissance-aanpak bewees zich eerder al bij twee Nederlandse hightechbedrijven. ASML zette de methode in om een verouderde C Motif-gebruikersinterface te vervangen door een omgeving gebaseerd op Python en Tkinter. Volgens TNO leverde dat bij dat specifieke project een geschatte arbeidsbesparing van 70% op, met gevalideerd behoud van het gedrag van de software. Bij Philips zette Capgemini de graafanalyse eerder in om een grote repository met beeldverwerkingssoftware op te splitsen in afzonderlijke componenten voor real-time en non-real-time taken, waarbij ongewenste afhankelijkheden tussen imaging- en workflow-bibliotheken aan het licht kwamen. Daarnaast ging het bij Philips ook om een kleinere proef: zo’n honderd softwaretests werden in minder dan een uur omgezet van een eigen testframework naar het veelgebruikte Google Test. Capgemini’s gespecialiseerde Genie-team schaalde die aanpak bij Philips Image Guided Therapy Systems inmiddels flink op, tot een migratie van meer dan 9.000 testgevallen, waarvan 90 tot 95% automatisch verliep. Dat toont hoe de methode kan groeien van een beperkte proef naar een project dat een groot deel van een bestaande testsuite vervangt. Dat zijn resultaten uit eerdere onderzoeksprojecten; hoeveel tijd bedrijven straks met de commerciële dienst zelf besparen moet nog blijken.

Capgemini leidt de uitrol van DebtZero

Capgemini en TNO bekrachtigden hun samenwerking deze week officieel in Utrecht. Tijdens die bijeenkomst demonstreerden de partijen de technologie met een zogenoemde Refactor Bot, die live een stuk code verbeterde. Marc Zegveld, Managing Director TNO ICT, Strategy & Policy, noemt het omzetten van onderzoek naar tastbare innovatie een kernpijler van de missie van TNO. Jeannine Peek, Managing Director Capgemini Nederland, zegt dat DebtZero organisaties een voorspelbare en risicovrije manier geeft om complexe softwarelandschappen te moderniseren. TNO blijft eigenaar van de onderliggende Renaissance-technologie en verzorgt het onderzoek en de verdere ontwikkeling; Capgemini is verantwoordelijk voor de commerciële dienstverlening en de uitvoering bij klanten. Die opzet gaat verder dan een gewone licentie: verbeteringen die tijdens klantprojecten ontstaan vloeien terug in de kerntechnologie van Renaissance. Capgemini is inmiddels begonnen met de eerste implementaties van DebtZero bij klanten met complexe bedrijfssystemen, al zijn concrete resultaten daarvan nog niet bekendgemaakt.

Dit artikel delen op je eigen website? Geen probleem, dat mag. Meer informatie.

Logo IndustrieVandaag

Redactie

De redactie van IndustrieVandaag bestaat uit gespecialiseerde redacteuren met ervaring in de procesindustrie, productie-industrie en machinebouw met een focus op industriële automatisering. Artikelen worden samengesteld op basis van primaire bronnen zoals persinformatie, interviews met leveranciers en vakinhoudelijke documentatie.
Lees meer van: Redactie

Dossier Uitgelicht

Digitale Nieuwsbrief

MIS GEEN INDUSTRIENIEUWS: SCHRIJF JE IN VOOR ONZE NIEUWSBRIEVEN!

Kies je nieuwsbrief: 

Door jouw inschrijving voor de nieuwsbrief, ga je akkoord met onze privacy voorwaarden.